{"id":946,"date":"2025-08-13T09:30:00","date_gmt":"2025-08-13T09:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/?p=946"},"modified":"2025-08-15T11:48:08","modified_gmt":"2025-08-15T11:48:08","slug":"kolefnishlutleysi-eftir-15-ar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/kolefnishlutleysi-eftir-15-ar\/","title":{"rendered":"Kolefnishlutleysi eftir 15 \u00e1r?"},"content":{"rendered":"\n<p>\u00c1 n\u00e6stu vikum rennur \u00fat lokafrestur sem r\u00edki hafa til a\u00f0 uppf\u00e6ra landsframlag sitt gagnvart Par\u00edsarsamningnum. Upphaflegur frestur rann a\u00f0 v\u00edsu \u00fat \u00ed febr\u00faar en var lengdur fram \u00ed september \u00fear sem a\u00f0eins 13 r\u00edki h\u00f6f\u00f0u sent framlag sitt inn \u00e1 tilskildum t\u00edma. \u00cd \u00feessari \u00feri\u00f0ju \u00fatg\u00e1fu landsframlaga ber r\u00edkjum a\u00f0 l\u00fdsa fyrir\u00e6tlunum s\u00ednum um samdr\u00e1tt losunar fram til \u00e1rsins 2035. R\u00edki hafa t\u00f6luvert svigr\u00fam til a\u00f0 sn\u00ed\u00f0a landsframlagi\u00f0 a\u00f0 eigin a\u00f0st\u00e6\u00f0um eins og sj\u00e1 m\u00e1 \u00e1 skj\u00f6lunum sem <a href=\"https:\/\/unfccc.int\/NDCREG\">\u00feegar hafa veri\u00f0 send inn<\/a>; sem d\u00e6mi hyggst <a href=\"https:\/\/unfccc.int\/sites\/default\/files\/2025-06\/Norways%20NDC%20for%202035..pdf\">Noregur<\/a> draga \u00far losun um a.m.k. 70\u201375% fram til 2035 mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 losun \u00e1rsins 1990 \u00e1 me\u00f0an <a href=\"https:\/\/unfccc.int\/sites\/default\/files\/2025-02\/Japans%202035-2040%20NDC.pdf\">Japan<\/a> lofar 60% samdr\u00e6tti mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 losun \u00e1rsins 2013 og <a href=\"https:\/\/unfccc.int\/sites\/default\/files\/2025-01\/New%20Zealand%27s%20second%20Nationally%20Determined%20Contribution.pdf\">N\u00fdja-Sj\u00e1land<\/a> 51\u201355% samdr\u00e6tti mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 losun \u00e1rsins 2005. \u00der\u00e1tt fyrir a\u00f0 reglur um form og inntak landsframlaga s\u00e9u \u00feannig sveigjanlegar takmarkast frelsi samningsa\u00f0ila af \u00fdmsum almennum reglum, me\u00f0al annars \u00feeirri grundvallarreglu Par\u00edsarsamningsins a\u00f0 uppf\u00e6rt landsframlag skuli endurspegla meiri metna\u00f0 en fyrri \u00fatg\u00e1fa.<\/p>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\">Hvert ver\u00f0ur landsframlag \u00cdslands til 2035?<\/h6>\n\n\n\n<p>\u00cdsland hefur ekki sent inn \u00feri\u00f0ja landsframlag sitt \u00feegar \u00feetta er skrifa\u00f0. Engar fr\u00e9ttir hafa borist \u00far Stj\u00f3rnarr\u00e1\u00f0inu af undirb\u00faningi \u00feess og ekki ver\u00f0ur s\u00e9\u00f0 a\u00f0 m\u00e1li\u00f0 hafi veri\u00f0 r\u00e6tt \u00e1 Al\u00feingi. \u00cd j\u00fan\u00ed s\u00ed\u00f0astli\u00f0num birtust <a href=\"https:\/\/samradapi.island.is\/api\/Documents\/ba161145-e83f-f011-9bcc-005056bcce7e\">dr\u00f6g a\u00f0 frumvarpi til n\u00fdrra heildarlaga um loftslagsm\u00e1l<\/a> \u00ed Samr\u00e1\u00f0sg\u00e1tt stj\u00f3rnvalda \u00e1n \u00feess a\u00f0 \u00fear v\u00e6ri minnst or\u00f0i \u00e1 n\u00faverandi e\u00f0a v\u00e6ntanlegt landsframlag \u00cdslands. \u00deetta vekur athygli \u00ed lj\u00f3si \u00feess a\u00f0 landsframlagi\u00f0 ver\u00f0ur a\u00f0 teljast eins konar hornsteinn loftslagsstefnu r\u00edkja og kallar, e\u00f0li m\u00e1lsins samkv\u00e6mt, \u00e1 mikla undirb\u00faningsvinnu. Landsframlag Noregs var til a\u00f0 mynda \u00e1kve\u00f0i\u00f0 n\u00fa \u00ed sumarbyrjun af <a href=\"https:\/\/www.stortinget.no\/globalassets\/pdf\/lovvedtak\/2024-2025\/vedtak-202425-123.pdf\">St\u00f3r\u00feinginu<\/a> eftir margra m\u00e1na\u00f0a undirb\u00fanings- og samr\u00e1\u00f0sferli sem l\u00fdst er \u00ed <a href=\"https:\/\/www.regjeringen.no\/contentassets\/5aa7acc9126b47ac8ef6d01c2b1f2eb9\/no\/pdfs\/prp202420250129000dddpdfs.pdf\">frumvarpi<\/a> til breytinga \u00e1 norsku loftslagsl\u00f6gunum.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00cd s\u00ed\u00f0asta landsframlagi l\u00fdstu \u00edslensk stj\u00f3rnv\u00f6ld eing\u00f6ngu fyrir\u00e6tlun um a\u00f0 vinna a\u00f0 sameiginlegu markmi\u00f0i ESB og a\u00f0ildarr\u00edkja \u00feess um 55% samdr\u00e1tt til 2030, mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 1990, me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 taka \u00fe\u00e1tt \u00ed <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Lykilstj\u00f3rnkerfin eru \u00ferj\u00fa: Vi\u00f0skiptakerfi me\u00f0 losunarheimildir (e\u00f0a ETS-kerfi\u00f0), kerfi um skiptingu \u00e1byrg\u00f0ar \u00e1 samf\u00e9lagslosun og landnotkunarkerfi\u00f0).\">lykilstj\u00f3rnkerfum<\/span> sambandsins \u00ed loftslagsm\u00e1lum. \u00dev\u00ed er erfitt a\u00f0 festa fingur \u00e1 n\u00e1kv\u00e6mlega \u00ed hverju framlag \u00cdsland felst fram til 2030. Ekki hj\u00e1lpar til a\u00f0 kr\u00f6fur til \u00cdslands var\u00f0andi samf\u00e9lagslosun og losun og bindingu vegna landnotkunar hafa enn ekki breyst formlega \u00ed kj\u00f6lfar uppf\u00e6rslu \u00e1 heildarmarkmi\u00f0i ESB \u00far 40% \u00ed 55% samdr\u00e1tt losunar (sj\u00e1 n\u00e1nar um uppf\u00e6rt markmi\u00f0 ESB <a href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/article\/faer-i-55\/\">h\u00e9r<\/a>). Okkur vitanlega hafa engar sk\u00fdringar e\u00f0a uppl\u00fdsingar borist \u00far ranni Stj\u00f3rnarr\u00e1\u00f0sins \u00e1 \u00fev\u00ed hvers vegna uppf\u00e6r\u00f0ar kr\u00f6fur hafa ekki veri\u00f0 sta\u00f0festar fyrir \u00cdsland, en \u00fe\u00e6r voru sam\u00feykktar fyrir a\u00f0ildarr\u00edki ESB \u00ed apr\u00edl 2023.<\/p>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\">Hva\u00f0 me\u00f0 kolefnishlutleysi\u00f0?<\/h6>\n\n\n\n<p>\u00cdslensk stj\u00f3rnv\u00f6ld stefna sem kunnugt er a\u00f0 kolefnishlutleysi \u00e1ri\u00f0 2040, fimm \u00e1rum fyrr en Danm\u00f6rk, Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 og \u00de\u00fdskaland og \u00e1ratug fyrr en Evr\u00f3pusambandi\u00f0 (ESB), Bretland og Frakkland. Eins og vi\u00f0 h\u00f6fum <a href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/markmid-og-stefna-islands-i-loftslagsmalum\/\">\u00e1\u00f0ur fjalla\u00f0 um<\/a> er m\u00f6rgum spurningum enn \u00f3svara\u00f0 um raunverulega \u00fe\u00fd\u00f0ingu og inntak markmi\u00f0sins um kolefnishlutleysi. N\u00fa, \u00e1tta \u00e1rum eftir a\u00f0 \u00fea\u00f0 var fyrst kynnt og fj\u00f3rum \u00e1rum eftir a\u00f0 \u00fea\u00f0 var l\u00f6gfest me\u00f0 breytingu \u00e1 l\u00f6gum nr. 70\/2012 um loftslagsm\u00e1l, er umfang \u00feess til d\u00e6mis enn \u00f3lj\u00f3st. N\u00e6r \u00fea\u00f0 yfir losun fr\u00e1 landi? E\u00f0a losun fr\u00e1 al\u00fej\u00f3\u00f0legu flugi og siglingum? \u00de\u00e1 hafa stj\u00f3rnv\u00f6ld enn ekki teki\u00f0 afst\u00f6\u00f0u til \u00feess hvort kolefnishlutleysi skuli n\u00e1\u00f0 innan \u00edslenskrar l\u00f6gs\u00f6gu e\u00f0a a\u00f0 hluta til me\u00f0 kaupum \u00e1 kolefniseiningum fr\u00e1 \u00f6\u00f0rum r\u00edkjum.<\/p>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\">H\u00e6gur samdr\u00e1ttur samf\u00e9lagslosunar<\/h6>\n\n\n\n<p>Verra er \u00fe\u00f3 a\u00f0 mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 n\u00faverandi st\u00f6\u00f0u og horfur losunar bendir f\u00e1tt til \u00feess a\u00f0 \u00cdsland f\u00e6rist markvert n\u00e6r kolefnishlutleysi; \u00f3h\u00e1\u00f0 n\u00e1kv\u00e6mri \u00fatf\u00e6rslu markmi\u00f0sins kallar \u00fea\u00f0 \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milega \u00e1 hra\u00f0an samdr\u00e1tt losunar \u00ed \u00f6llum geirum samf\u00e9lagsins og markvissar a\u00f0ger\u00f0ir til a\u00f0 fjarl\u00e6gja kold\u00edox\u00ed\u00f0 \u00far andr\u00famsloftinu. Sta\u00f0reyndin er s\u00fa a\u00f0 losun h\u00e9r \u00e1 landi dregst h\u00e6gt saman \u2013 mun h\u00e6gar en skuldbindingar EES-samningsins kve\u00f0a \u00e1 um. Mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 n\u00fdjustu <a href=\"https:\/\/uos.is\/frettir\/losun-islands-2023-og-framtidarhorfur\">framreikninga Umhverfis- og orkustofnunar<\/a> (UOS) fr\u00e1 \u00fev\u00ed \u00ed apr\u00edl s\u00ed\u00f0astli\u00f0num ver\u00f0ur <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Samf\u00e9lagslosun: losun vegna jar\u00f0varmavirkjana, vegasamgangna, fiskiskipa, byggingarstarfsemi, i\u00f0na\u00f0ar (sem ekki fellur undir ETS), efnanotkunar, landb\u00fana\u00f0ar og me\u00f0h\u00f6ndlunar \u00fargangs.\">samf\u00e9lagslosun<\/span> 2,5 millj\u00f3nir tonna CO<sub>2<\/sub>\u00edg \u00e1ri\u00f0 2030 mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00fer\u00f3un losunar a\u00f0 teknu tilliti til \u00feeirra samdr\u00e1ttara\u00f0ger\u00f0a sem \u00feegar hafa veri\u00f0 innleiddar, e\u00f0a 665 \u00fe\u00fasund tonnum CO<sub>2<\/sub>\u00edg umfram <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Sem fyrr segir \u00e1 enn eftir a\u00f0 uppf\u00e6ra fj\u00f6lda landsheimilda \u00ed takt vi\u00f0 breytt heildarmarkmi\u00f0 ESB (\u00far 40% \u00ed 55% samdr\u00e1tt losunar). \u00cd framreikningum UOS er mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 a\u00f0 krafa ver\u00f0i ger\u00f0 um 41% samdr\u00e1tt samf\u00e9lagslosunar h\u00e9rlendis \u00e1ri\u00f0 2030 mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00e1ri\u00f0 2005.\">l\u00edklegan<\/span> fj\u00f6lda landsheimilda (<span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Annual Emission Allocation\">AEA<\/span>). \u00cdsland mun \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00f3breyttu ekki standa vi\u00f0 skuldbindingar s\u00ednar var\u00f0andi samf\u00e9lagslosun, jafnvel \u00fe\u00f3tt svokalla\u00f0ur ETS-sveigjanleiki ver\u00f0i fulln\u00fdttur allt t\u00edmabili\u00f0 (sj\u00e1 n\u00e1nar um kerfi fyrir samf\u00e9lagslosun <a href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/article\/lykilstadreyndir-um-kerfi-fyrir-samfelagslosun\/\">h\u00e9r<\/a>).<\/p>\n\n\n<div id=\"highcharts-d2EHVidx-\"  class=\"highcharts-d2EHVidx-\"><script src=\"https:\/\/app.everviz.com\/inject\/d2EHVidx-\/\" defer=\"defer\"><\/script><\/div>\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\">Tapa\u00f0ar tekjur vegna ETS-sveigjanleika og s\u00e9rreglna um flug<\/h6>\n\n\n\n<p>Til upprifjunar veitir <a href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/a-hvada-leid-er-island-i-loftslagsmalum\/\">ETS-sveigjanleikinn<\/a> tilteknum r\u00edkjum, \u00fear \u00e1 me\u00f0al \u00cdslandi, svigr\u00fam til a\u00f0 l\u00e9tta \u00e1 skuldbindingum s\u00ednum \u00e1 svi\u00f0i samf\u00e9lagslosunar \u00ed skiptum fyrir tilkall til svokalla\u00f0ra uppbo\u00f0sheimilda \u00ed vi\u00f0skiptakerfi ESB me\u00f0 losunarheimildir (ETS-kerfi). J\u00f3hann P\u00e1ll J\u00f3hannsson loftslagsr\u00e1\u00f0herra <a href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/island-heldur-afram-ad-afsala-ser-milljardatekjum-af-solu-losunarheimilda\/\">\u00e1kva\u00f0<\/a> fyrr \u00e1 \u00e1rinu a\u00f0 fulln\u00fdta sveigjanleikann fram til \u00e1rsins 2030, me\u00f0 m\u00f6guleika \u00e1 endursko\u00f0un fyrir \u00e1rin 2028\u20132030. \u00de\u00f3tt \u00e1kv\u00f6r\u00f0unin l\u00e1ti ef til vill l\u00edti\u00f0 yfir s\u00e9r \u2013 og vir\u00f0ist til a\u00f0 mynda hvorki hafa veri\u00f0 r\u00e6dd \u00e1 Al\u00feingi n\u00e9 \u00ed Loftslagsr\u00e1\u00f0i \u2013 hefur h\u00fan veruleg \u00e1hrif \u00e1 \u00fer\u00f3un loftslagsm\u00e1la h\u00e9r \u00e1 landi. \u00cd reynd felur h\u00fan \u00ed s\u00e9r a\u00f0 \u00cdsland afsalar s\u00e9r milljar\u00f0atekjum sem hef\u00f0u geta\u00f0 n\u00fdst til a\u00f0 fj\u00e1rmagna loftslagsa\u00f0ger\u00f0ir og byggja upp h\u00e6fni og innvi\u00f0i fyrir kolefnishlutlaust samf\u00e9lag. Eins og vi\u00f0 h\u00f6fum \u00e1\u00f0ur bent \u00e1 er vands\u00e9\u00f0 hvernig n\u00fdting sveigjanleikans, me\u00f0 tilheyrandi eftirgj\u00f6f tekna, samr\u00e6mist markmi\u00f0inu um a\u00f0 \u00cdsland ver\u00f0i kolefnishlutlaust innan 15 \u00e1ra, \u00e1rum e\u00f0a jafnvel \u00e1ratug \u00e1 undan n\u00e1grannar\u00edkjum.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00f0 \u00fev\u00ed gefnu a\u00f0 \u00cdsland n\u00fdti sveigjanleikann fram til 2030 m\u00e1 varlega \u00e1\u00e6tla a\u00f0 r\u00edkissj\u00f3\u00f0ur ver\u00f0i samtals af um 14 millj\u00f6r\u00f0um kr\u00f3na sem \u00cdsland hef\u00f0i geta\u00f0 haft \u00ed tekjur af s\u00f6lu uppbo\u00f0sheimilda \u00e1 t\u00edmabilinu 2021\u20132030. \u00deessir milljar\u00f0ar b\u00e6tast vi\u00f0 \u00fe\u00e1 r\u00famu <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/altext\/155\/s\/0240.html\">\u00ferj\u00e1 milljar\u00f0a<\/a> sem \u00e1\u00e6tla\u00f0 er a\u00f0 r\u00edkissj\u00f3\u00f0ur ver\u00f0i af vegna a\u00f0l\u00f6gunar \u00cdslands a\u00f0 reglum ETS-kerfisins um losunarheimildir \u00ed flugi \u00e1 \u00e1runum 2025 og 2026. \u00d3l\u00edkt \u00fev\u00ed sem \u00fdmsir vir\u00f0ast telja bygg\u00f0ist a\u00f0l\u00f6gunin ekki \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00e9rlendir flugrekendur fengju undan\u00fe\u00e1gu fr\u00e1 kr\u00f6fum ETS-kerfisins. Hi\u00f0 r\u00e9tta er a\u00f0 h\u00fan f\u00f3l \u00ed s\u00e9r heimild \u00edslenska r\u00edkisins til a\u00f0 r\u00e1\u00f0stafa hluta uppbo\u00f0sheimilda sinna endurgjaldslaust til flugrekenda sem flj\u00faga hinga\u00f0 til lands, innlendra sem erlendra, \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 bj\u00f3\u00f0a \u00fe\u00e6r upp \u00e1 Evr\u00f3pska efnahagssv\u00e6\u00f0inu og f\u00e1 tekjurnar af s\u00f6lunni \u00ed r\u00edkissj\u00f3\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\">Hva\u00f0 me\u00f0 losun fr\u00e1 st\u00f3ri\u00f0ju?<\/h6>\n\n\n\n<p>\u00de\u00f3 a\u00f0 umr\u00e6\u00f0a um skuldbindingar \u00cdslands beinist oftast a\u00f0 samf\u00e9lagslosun \u00fearf a\u00f0 hafa \u00ed huga a\u00f0 um 40% af heildarlosun landsins (\u00feegar losun vegna landnotkunar er undanskilin) stafar fr\u00e1 sta\u00f0bundnum i\u00f0na\u00f0i sem heyrir undir ETS-kerfi\u00f0, a\u00f0allega framlei\u00f0sluferlum \u00ed st\u00f3ri\u00f0ju. EES-samningurinn leggur ekki beinar skyldur \u00e1 her\u00f0ar \u00edslenska r\u00edkinu um a\u00f0 draga \u00far \u00feessari losun heldur bera fyrirt\u00e6kin sj\u00e1lf \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 a\u00f0 afla s\u00e9r losunarheimilda \u00far samevr\u00f3pskum potti sem fer minnkandi \u00e1r fr\u00e1 \u00e1ri. \u00c1rangur ETS-kerfisins er metinn \u00e1 \u00f6llu EES-sv\u00e6\u00f0inu en ekki \u00ed hverju landi fyrir sig. Kerfi\u00f0 \u00ed heild getur \u00fear af lei\u00f0andi n\u00e1\u00f0 markmi\u00f0um s\u00ednum enda \u00fe\u00f3tt losun innan tiltekins r\u00edkis haldist \u00f3breytt e\u00f0a aukist, svo lengi sem vi\u00f0komandi fyrirt\u00e6ki standa skil \u00e1 losunarheimildum vegna losunar sinnar (sj\u00e1 n\u00e1nar <a href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/article\/lykilstadreyndir-um-ets\/\">h\u00e9r<\/a>).<\/p>\n\n\n\n<p>Losun fr\u00e1 st\u00f3ri\u00f0ju h\u00e9r \u00e1 landi var 1,8 millj\u00f3n tonn CO<sub>2<\/sub>\u00edg \u00e1ri\u00f0 2023 og framreikningar UOS gera r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 h\u00fan haldist a\u00f0 mestu \u00f3breytt fram til 2030 og raunar n\u00e6stu \u00e1ratugina. Jafnvel \u00fe\u00f3tt vi\u00f0komandi fyrirt\u00e6ki afli s\u00e9r losunarheimilda fyrir allri sinni losun og standi \u00feannig vi\u00f0 skyldur s\u00ednar \u00ed ETS-kerfinu \u00fearf a\u00f0 hafa \u00ed huga a\u00f0 losunin mun \u00e1fram tilheyra landsb\u00f3khaldi \u00cdslands og hl\u00fdtur a\u00f0 falla undir markmi\u00f0 \u00cdslands um kolefnishlutleysi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/yasin-hm-zHK__gTTTds-unsplash-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-854\" srcset=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/yasin-hm-zHK__gTTTds-unsplash-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/yasin-hm-zHK__gTTTds-unsplash-300x200.jpg 300w, https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/yasin-hm-zHK__gTTTds-unsplash-768x512.jpg 768w, https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/yasin-hm-zHK__gTTTds-unsplash-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/yasin-hm-zHK__gTTTds-unsplash-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/yasin-hm-zHK__gTTTds-unsplash-1148x765.jpg 1148w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\">Verkefni\u00f0 st\u00e6kkar og reikningurinn h\u00e6kkar<\/h6>\n\n\n\n<p>Samkv\u00e6mt framangreindu stefnir \u00ed a\u00f0 heildarlosun \u00e1n tillits til landnotkunar, \u00fe.e. samanl\u00f6g\u00f0 samf\u00e9lagslosun og ETS-losun, ver\u00f0i um 4,3 millj\u00f3nir tonna CO<sub>2<\/sub>\u00edg \u00e1ri\u00f0 2030. \u00dear sem \u00cdsland er bundi\u00f0 af EES-reglum um ver\u00f0lagningu \u00e1 hluta \u00feessarar losunar er \u00fatlit fyrir a\u00f0 gr\u00ed\u00f0arlegur kostna\u00f0ur muni falla \u00e1 \u00edslenska r\u00edki\u00f0 og fyrirt\u00e6ki \u00ed ETS-kerfinu \u00e1 n\u00e6stu \u00e1rum. \u00de\u00e1 er \u00f3nefndur m\u00f6gulegur kostna\u00f0ur vegna skuldbindinga sem tengjast losun fr\u00e1 landi, sem enn er \u00f3lj\u00f3st hverjar ver\u00f0a fr\u00e1 \u00e1rinu 2026. Segja m\u00e1 a\u00f0 a\u00f0ger\u00f0um til a\u00f0 draga \u00far losun h\u00e9rlendis \u2013 og umtalsver\u00f0um kostna\u00f0i \u2013 s\u00e9 \u00fev\u00ed a\u00f0 st\u00f3rum hluta velt yfir \u00e1 n\u00e6stu \u00e1r. E\u00f0a, me\u00f0 \u00f6\u00f0rum or\u00f0um: yfir \u00e1 framt\u00ed\u00f0arr\u00edkisstj\u00f3rnir og framt\u00ed\u00f0arskattgrei\u00f0endur. En hl\u00fdtur ekki a\u00f0 vera til einhver \u00e1\u00e6tlun um a\u00f0 beygja af \u00feessari lei\u00f0? Stendur ekki til a\u00f0 n\u00fdta fj\u00e1rmunina sem \u00fdmist tapast e\u00f0a renna \u00fat \u00far landinu frekar \u00ed innlendar a\u00f0ger\u00f0ir sem draga til framt\u00ed\u00f0ar \u00far losun innan \u00edslenskrar l\u00f6gs\u00f6gu og auka um lei\u00f0 samkeppnish\u00e6fni landsins, orkusj\u00e1lfst\u00e6\u00f0i, loftg\u00e6\u00f0i, l\u00fd\u00f0heilsu og efnahagslega hags\u00e6ld?<\/p>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\">A\u00f0 var\u00f0a veginn til n\u00e6stu 15 \u00e1ra<\/h6>\n\n\n\n<p>\u00dea\u00f0 er von okkar a\u00f0 sl\u00edk \u00e1\u00e6tlun s\u00e9 \u00ed m\u00f3tun, \u00fer\u00e1tt fyrir \u00fe\u00f6gn stj\u00f3rnvalda, og a\u00f0 \u00e1 n\u00e6stu vikum ver\u00f0i birt metna\u00f0arfullt og vel unni\u00f0 landsframlag gagnvart Par\u00edsarsamningnum \u00fear sem fram kemur sk\u00fdr og tr\u00faver\u00f0ug stefnum\u00f6rkun \u00cdslands til \u00e1rsins 2035. S\u00e9rstaklega er mikilv\u00e6gt a\u00f0 landsframlagi\u00f0 feli \u00ed s\u00e9r sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0a stefnu \u00cdslands sem sta\u00f0i\u00f0 getur \u00f3h\u00e1\u00f0 skuldbindingum EES-samningsins og hafi \u00feannig beina sk\u00edrskotun til markmi\u00f0sins um kolefnishlutleysi. <\/p>\n\n\n\n<p>\u00deetta felur \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milega \u00ed s\u00e9r a\u00f0 stj\u00f3rnv\u00f6ld taki afst\u00f6\u00f0u til \u00feess hva\u00f0 felst \u00ed markmi\u00f0inu um kolefnishlutleysi \u00cdslands \u2013 sem t\u00e6plega getur lengur talist langt\u00edmamarkmi\u00f0 enda \u00e1ri\u00f0 2040 r\u00e9tt handan vi\u00f0 horni\u00f0 \u00feegar t\u00edmabili landsframlagsins l\u00fdkur.<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-preformatted\"><em>Reykjav\u00edk 13.8.2025. Hrafnhildur Bragad\u00f3ttir og Birna Sigr\u00fan Hallsd\u00f3ttir. Greinin birtist fyrst \u00e1 visir.is. H\u00fan er birt h\u00e9r l\u00edtillega breytt og myndskreytt.<\/em><\/pre>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cdsland \u00fearf a\u00f0 skila uppf\u00e6r\u00f0u landsframlagi til Par\u00edsarsamningsins \u00ed september. \u00cd \u00feessari \u00feri\u00f0ju \u00fatg\u00e1fu landsframlaga ber r\u00edkjum a\u00f0 l\u00fdsa fyrir\u00e6tlunum s\u00ednum um samdr\u00e1tt losunar fram til \u00e1rsins 2035. Um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a eina mikilv\u00e6gustu stefnumarkandi \u00e1kv\u00f6r\u00f0un stj\u00f3rnvalda \u00ed loftslagsm\u00e1lum fram til \u00feessa, enda markmi\u00f0 landsins a\u00f0 vera or\u00f0i\u00f0 kolefnishlutlaust a\u00f0eins 5 \u00e1rum s\u00ed\u00f0ar. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":563,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-946","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-greinar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/946","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=946"}],"version-history":[{"count":31,"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/946\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":983,"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/946\/revisions\/983"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/563"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=946"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=946"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=946"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}