{"id":118,"date":"2020-10-23T17:56:28","date_gmt":"2020-10-23T17:56:28","guid":{"rendered":"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/?post_type=article&#038;p=118"},"modified":"2025-05-27T23:47:53","modified_gmt":"2025-05-27T23:47:53","slug":"skuldbindingar-islands","status":"publish","type":"article","link":"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/article\/skuldbindingar-islands\/","title":{"rendered":"Skuldbindingar \u00cdslands"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-in-data-column-and-sticky\"><a href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/korall2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"640\" src=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/korall2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-201\" srcset=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/korall2.jpg 1000w, https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/korall2-300x192.jpg 300w, https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/korall2-768x492.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Hl\u00fdsj\u00e1vark\u00f3ralrif eru fj\u00f6lbreytt, mikilfengleg og gr\u00ed\u00f0arlega falleg sj\u00e1varvistkerfi, \u00fear sem fj\u00f6lm\u00f6rg sj\u00e1vard\u00fdr lifa &#8211; k\u00f3ralrifin \u00feola hl\u00fdnun sj\u00e1var illa.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>\u00cdsland er a\u00f0ili a\u00f0 al\u00fej\u00f3\u00f0legum samningum sem kve\u00f0a \u00e1 um takm\u00f6rkun \u00e1 losun gr\u00f3\u00f0urh\u00fasalofttegunda. \u00cdsland ger\u00f0ist a\u00f0ili a\u00f0 <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Samningurinn nefnist fullu nafni&lt;em&gt; Rammasamningur Sameinu\u00f0u \u00fej\u00f3\u00f0anna um loftslagsbreytingar. &lt;\/em&gt;Hann var lag\u00f0ur fram til undirritunar \u00e1 heimsr\u00e1\u00f0stefnu Sameinu\u00f0u \u00fej\u00f3\u00f0anna um umhverfi og \u00fer\u00f3un \u00ed Rio de Janeiro \u00e1ri\u00f0 1992 og t\u00f3k gildi \u00e1ri\u00f0 1994.\">loftslagssamningnum<\/span> \u00e1ri\u00f0 1993 og t\u00f3k samningurinn gildi \u00e1ri\u00f0 1994. \u00cd samningnum er ekki a\u00f0 finna beinar t\u00f6lulegar skuldbindingar r\u00edkja en \u00fe\u00f3 kemur fram a\u00f0 <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"R\u00edkjum er skipt \u00ed tvo flokka \u00ed loftslagssamningnum, annars vegar i\u00f0nr\u00edki sem talin eru upp \u00ed vi\u00f0auka I vi\u00f0 samninginn og hins vegar \u00fer\u00f3unarr\u00edki sem ekki eru \u00ed vi\u00f0auka I. Skilin milli \u00fer\u00f3a\u00f0ra r\u00edkja og \u00fer\u00f3unarr\u00edkja voru sk\u00fdrari \u00e1 \u00feeim t\u00edma sem samningurinn var ger\u00f0ur en hafa or\u00f0i\u00f0 \u00f3lj\u00f3sari me\u00f0 t\u00edmanum.\">i\u00f0nr\u00edkin<\/span> skuli gr\u00edpa til r\u00e1\u00f0stafana \u00ed \u00feeim tilgangi a\u00f0 hverfa aftur, hvert fyrir sig e\u00f0a sameiginlega, a\u00f0 \u00fev\u00ed \u00fatstreymismagni sem var 1990. Losun h\u00e9rlendis j\u00f3kst um 12% fr\u00e1 1990 til \u00e1rsins 2000 og \u00fev\u00ed lj\u00f3st a\u00f0 ekki t\u00f3kst a\u00f0 uppfylla \u00feetta \u00e1kv\u00e6\u00f0i samningsins h\u00e9rlendis \u00fe\u00f3 \u00fea\u00f0 hafi tekist fyrir i\u00f0nr\u00edkin sem heild. T\u00f6lulegar skuldbindingar er hins vegar a\u00f0 finna \u00ed Kyoto-b\u00f3kuninni, sem var ger\u00f0 \u00e1ri\u00f0 1997 og t\u00f3k gildi \u00e1ri\u00f0 2005. \u00cdsland fullgilti b\u00f3kunina \u00e1ri\u00f0 2002. B\u00f3kunin inniheldur t\u00edmasett og t\u00f6luleg losunarm\u00f6rk fyrir i\u00f0nr\u00edkin \u00e1 tveimur tilteknum t\u00edmabilum, svok\u00f6llu\u00f0um skuldbindingat\u00edmabilum. Fyrra skuldbindingat\u00edmabili\u00f0 n\u00e1\u00f0i fr\u00e1 2008 til 2012 og var heildarmarkmi\u00f0i\u00f0 a\u00f0 draga \u00far losun i\u00f0nr\u00edkja um a\u00f0 minnsta kosti 5% \u00e1 t\u00edmabilinu mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00e1ri\u00f0 1990. \u00c1 s\u00ed\u00f0ara t\u00edmabili Kyoto-b\u00f3kunarinnar, sem n\u00e1\u00f0i fr\u00e1 2013 til 2020, var markmi\u00f0i\u00f0 a\u00f0 samanl\u00f6g\u00f0 losun fr\u00e1 i\u00f0nr\u00edkjum myndi dragast saman um a.m.k. 18% mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00e1ri\u00f0 1990.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c1ri\u00f0 2015 var Par\u00edsarsamningurinn um loftslagsm\u00e1l sam\u00feykktur og gekk hann \u00ed gildi 4. n\u00f3vember 2016. \u00cdsland fullgilti samninginn \u00ed september 2016. Samkv\u00e6mt Par\u00edsarsamningnum skulu a\u00f0ildarr\u00edkin sj\u00e1lf setja s\u00e9r markmi\u00f0 um a\u00f0 draga \u00far losun gr\u00f3\u00f0urh\u00fasalofttegunda, svonefnd <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"\u00cd landsframlagi hvers r\u00edkis koma fram \u00feau markmi\u00f0 sem vi\u00f0komandi r\u00edki setur s\u00e9r var\u00f0andi samdr\u00e1tt \u00ed losun gr\u00f3\u00f0urh\u00fasalofttegunda (e. NDCs: Nationally Determined Contributions).\">landsframl\u00f6g<\/span>. \u00cdsland fullgilti Par\u00edsarsamninginn \u00ed september 2015 og sendi \u00ed kj\u00f6lfari\u00f0 inn landsframlag sitt, \u00fear sem fram kom a\u00f0 \u00cdsland hyg\u00f0ist taka \u00fe\u00e1tt \u00ed sameiginlegu markmi\u00f0i ESB um a\u00f0 draga \u00far losun um 40% fram til 2030, mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 1990. \u00cd febr\u00faar 2021 sendi \u00cdsland inn uppf\u00e6rt landsframlag \u00fear sem fram kemur a\u00f0 \u00cdsland muni taka \u00fe\u00e1tt \u00ed n\u00fdju markmi\u00f0i ESB um 55% samdr\u00e1tt \u00ed losun (\u00ed samstarfi vi\u00f0 ESB-r\u00edkin og Noreg) \u00ed sta\u00f0 40% \u00e1\u00f0ur. <\/p>\n\n\n\n<p>H\u00e9r \u00e1 eftir ver\u00f0ur fjalla\u00f0 n\u00e1nar um skuldbindingar \u00cdslands \u00e1 fyrra og s\u00ed\u00f0ara skuldbindingat\u00edmabili Kyoto-b\u00f3kunarinnar sem og skuldbindingar \u00cdslands skv. Par\u00edsarsamninginum sem taka alfari\u00f0 mi\u00f0 af stefnu og markmi\u00f0um ESB \u00ed loftslagsm\u00e1lum, skv. samningi a\u00f0ila \u00fear um.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Fyrra skuldbindingat\u00edmabil Kyoto-b\u00f3kunarinnar (2008-2012)<\/h2>\n\n\n<div class=\"article-block\"><figure id=\"chart6213916a071eb9cec5f\" class=\"ls-chart\" data-data=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/kyoto1-island.csv\" data-type=\"kyoto-1-skuldbindingar\" data-dataurl=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/\" ><div id=\"chart6213916a071eb9cec5f-chart\" class=\"frame chart-frame\"><\/div><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>\u00c1 fyrra skuldbindingat\u00edmabili Kyoto-b\u00f3kunarinnar m\u00e1tti \u00cdsland auka losun s\u00edna um 10% mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00e1ri\u00f0 1990, auk \u00feess a\u00f0 f\u00e1 a\u00f0 undanskilja tiltekna losun vegna i\u00f0na\u00f0arstarfsemi \u00ed uppgj\u00f6ri s\u00ednu \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00e1kv\u00f6r\u00f0un sem sam\u00feykkt var \u00e1 a\u00f0ildarr\u00edkja\u00feingi loftslagssamningsins og hefur veri\u00f0 k\u00f6llu\u00f0 \u201e\u00edslenska \u00e1kv\u00e6\u00f0i\u00f0\u201c (sj\u00e1 n\u00e1nar \u00ed <em>\u00cdtarefni um \u00edslenska \u00e1kv\u00e6\u00f0i\u00f0<\/em>).<\/p>\n\n\n<div class=\"block-reference\"><a class=\"block-link\" href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/article\/sveigjanleiki-kyoto-bokunarinnar\/\"><div class=\"image\" style=\"background-image: url(https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/kyoto-150x150.png)\"><\/div><div class=\"title\"><span>Kyoto-b\u00f3kunin: Uppgj\u00f6r og sveigjanleiki<\/span><\/div><\/a><\/div> <!-- .block-reference -->\n\n\n<div class=\"block-reference\"><a class=\"block-link\" href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/article\/islenska-akvaedid\/\"><div class=\"image\" style=\"background-image: url(https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/jonatan-pie-7FfG8zcPcXU-unsplash-150x150.jpg)\"><\/div><div class=\"title\"><span>\u00cdslenska \u00e1kv\u00e6\u00f0i\u00f0<\/span><\/div><\/a><\/div> <!-- .block-reference -->\n\n\n\n<p>Fyrir t\u00edmabili\u00f0 2008-2012 f\u00e9kk \u00cdsland \u00fathluta\u00f0 <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Heimild til a\u00f0 losa 18.523.847 tonn \u00e1 t\u00edmabilinu samsvarar losun upp \u00e1 a\u00f0 me\u00f0altali um 3.704.769 tonnum \u00e1 \u00e1ri.\">18.523.847<\/span> <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Ein losunarheimild jafngildir heimild til losunar \u00e1 einu tonni af gr\u00f3\u00f0urh\u00fasalofttegundum, m\u00e6lt \u00ed&amp;nbsp; kold\u00edox\u00ed\u00f0s\u00edgildum.\">losunarheimildum<\/span>, svok\u00f6llu\u00f0um <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"\u00dathluta\u00f0ar einingar, \u00fe.e. upphaflegur kv\u00f3ti hvers i\u00f0nr\u00edkis \u00e1 hverju skuldbindingat\u00edmabili. (AAU: Assigned Amount Units)\">AAU<\/span>-einingum, sem lag\u00f0ar voru inn \u00e1 reikning \u00cdslands \u00ed al\u00fej\u00f3\u00f0lega <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Skr\u00e1ningarkerfi\u00f0 er vettvangur \u00fear sem r\u00edki, fyrirt\u00e6ki og einstaklingar geta \u00e1tt reikninga sem geyma losunarheimildir. Skr\u00e1ningarkerfi\u00f0 virkar eins og netbanki, en reikningshafar geta millif\u00e6rt losunarheimildir s\u00edn \u00e1 milli \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 kaupsamninga og \u00fe\u00e6r reglur sem gilda.\">skr\u00e1ningarkerfinu<\/span>. Gefnar voru \u00fat 1.541.960&nbsp;<span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Einingar sem gefnar eru \u00fat vegna kolefnisbindingar me\u00f0 landnotkunara\u00f0ger\u00f0um. (RMU: Removal Unit)\">RMU<\/span>-einingar vegna kolefnisbindingar me\u00f0 sk\u00f3gr\u00e6kt og&nbsp; landgr\u00e6\u00f0slu \u00e1 t\u00edmabilinu en landgr\u00e6\u00f0sla var eina valkv\u00e6\u00f0a a\u00f0ger\u00f0in sem \u00cdsland valdi \u00e1 t\u00edmabilinu. \u00de\u00e1 afla\u00f0i \u00cdsland s\u00e9r einnig 33.125 <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Einingar sem tengjast samvinnuverkefnum (JI: Joint Implentation), \u00fe.e. loftslagsverkefnum sem i\u00f0nr\u00edki standa fyrir \u00ed \u00f6\u00f0rum i\u00f0nr\u00edkjum. ERU-einingar eru gefnar \u00fat \u00e1 reikning i\u00f0nr\u00edkisins sem fj\u00e1rmagna\u00f0i vi\u00f0komandi verkefni en um lei\u00f0 er \u00f3giltur samsvarandi fj\u00f6lda AAU-eininga \u00ed i\u00f0nr\u00edkinu \u00fear sem verkefni\u00f0 f\u00f3r fram. \u00cd reynd er \u00fev\u00ed um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a vi\u00f0skipti me\u00f0 losunarheimildir milli tveggja e\u00f0a fleiri i\u00f0nr\u00edkja. (ERU: Emission Reduction Unit)\">ERU<\/span>-eininga og <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Einingar sem tengjast loftslagsv\u00e6num \u00fer\u00f3unarverkefnum (CDM: Clean Development Mechanism), \u00fe.e. loftslagsverkefnum sem i\u00f0nr\u00edki standa fyrir \u00ed \u00fer\u00f3unarr\u00edkjum. CER-einingar eru gefnar \u00fat af al\u00fej\u00f3\u00f0legum umsj\u00f3nara\u00f0ila sem starfar \u00e1 vegum skrifstofu loftslagssamningsins. CER-einingar eru lag\u00f0ar inn \u00e1 reikninga r\u00edkja \u00ed skr\u00e1ningarkerfinu \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 samning sem liggur vi\u00f0komandi verkefni til grundvallar. Hluti \u00feeirra er \u00fe\u00f3 n\u00fdttur til a\u00f0 fj\u00e1rmagna stofnanakerfi sem komi\u00f0 var \u00e1 f\u00f3t vegna loftslagsv\u00e6nna \u00fer\u00f3unarverkefna. (CER: Certified Emission Reduction)\">CER<\/span>-eininga&nbsp;vegna verkefnatengdra m\u00f3tv\u00e6gisa\u00f0ger\u00f0a en heimilt var a\u00f0 n\u00fdta \u00feessar <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Hver Kyoto-eining jafngildir heimild til losunar \u00e1 samtals einu tonni af \u00feeim gr\u00f3\u00f0urh\u00fasalofttegundum sem b\u00f3kunin tekur til, m\u00e6lt \u00ed kold\u00edox\u00ed\u00f0s\u00edgildum.\">Kyoto-einingar<\/span> til a\u00f0 uppfylla skuldbindingar skv. b\u00f3kuninni. Heildarinnist\u00e6\u00f0a \u00e1 reikningi \u00cdslands var \u00fev\u00ed 20.098.932 heimildir \u00ed lok t\u00edmabilsins (sj\u00e1 n\u00e1nari umfj\u00f6llun um uppgj\u00f6ri\u00f0 \u00ed <em>\u00cdtarefni um Kyoto-b\u00f3kunina: Uppgj\u00f6r og sveigjanleiki<\/em>). Heildarlosun \u00e1 t\u00edmabilinu var 23.356.071 tonn kold\u00edox\u00ed\u00f0s\u00edgilda. Losun umfram innist\u00e6\u00f0u var \u00fev\u00ed 3.257.139 tonn kold\u00edox\u00ed\u00f0s\u00edgilda. Losun kold\u00edox\u00ed\u00f0s sem uppfyllti skilyr\u00f0i \u00edslenska \u00e1kv\u00e6\u00f0isins var samtals 5.912.946 tonn. \u00cd samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00fea\u00f0 skilyr\u00f0i \u00edslenska \u00e1kv\u00e6\u00f0isins a\u00f0 einungis megi undanskilja losun a\u00f0 \u00fev\u00ed marki sem heildarlosun er umfram heimildir var \u00e1kv\u00e6\u00f0i\u00f0 n\u00fdtt til a\u00f0 undanskilja framangreinda umframkeyrslu, \u00fe.e. 3.257.139 tonn, fr\u00e1 heildarlosun \u00cdslands.<\/p>\n\n\n\n<p>Af framans\u00f6g\u00f0u er lj\u00f3st a\u00f0 \u00cdsland uppfyllti skuldbindingar s\u00ednar \u00e1 fyrra skuldbindingat\u00edmabili Kyoto-b\u00f3kunarinnar \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 losun hafi aukist um 26% fr\u00e1 1990 til 2012.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>S\u00ed\u00f0ara skuldbindingat\u00edmabil Kyoto-b\u00f3kunarinnar (2013-2020)<\/strong><\/h2>\n\n\n<div class=\"article-block\"><figure id=\"chart8085626a071eb9d1905\" class=\"ls-chart\" data-data=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/kyoto2-island.csv\" data-type=\"kyoto-2-skuldbindingar\" data-dataurl=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/\" ><div id=\"chart8085626a071eb9d1905-chart\" class=\"frame chart-frame\"><\/div><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>\u00cdslensk i\u00f0nfyrirt\u00e6ki hafa teki\u00f0 \u00fe\u00e1tt \u00ed vi\u00f0skiptakerfi ESB me\u00f0 losunarheimildir fr\u00e1 \u00e1rinu 2013 og fr\u00e1 sama t\u00edma hafa skuldbindingar \u00cdslands \u00ed loftslagsm\u00e1lum teki\u00f0 mi\u00f0 af stefnu og a\u00f0ger\u00f0um ESB \u00ed loftslagsm\u00e1lum. \u00c1 s\u00ed\u00f0ara skuldbindingat\u00edmabili Kyoto-b\u00f3kunarinnar \u00e1kv\u00e1\u00f0u \u00cdsland og ESB-r\u00edkin a\u00f0 uppfylla skuldbindingar s\u00ednar <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"ESB-r\u00edkin h\u00f6f\u00f0u einnig uppfyllt skuldbindingar s\u00ednar sameiginlega \u00e1 fyrra skuldbindingat\u00edmabilinu. \u00c1 \u00feeim t\u00edma voru ESB-r\u00edkin 15. \u00c1 s\u00ed\u00f0ara skuldbindingat\u00edmabilinu voru ESB-r\u00edkin 28.\">sameiginlega<\/span>&nbsp;og draga \u00far losun gr\u00f3\u00f0urh\u00fasalofttegunda um 20% \u00e1 t\u00edmabilinu mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 1990. Eins og fram kemur \u00ed umfj\u00f6llun um<a href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/article\/vidbrogd-althjodasamfelagsins\/#evropusambandid-og-loftslagsmal\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> ESB og loftslagsm\u00e1l<\/a> beitti ESB tveimur kerfum til a\u00f0 n\u00e1 fram markmi\u00f0um s\u00ednum \u00e1 t\u00edmabilinu:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Vi\u00f0skiptakerfi ESB me\u00f0 losunarheimildir (<span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Kerfi\u00f0 tryggir tiltekinn samdr\u00e1tt \u00ed losun fr\u00e1 \u00feeirri starfsemi sem undir \u00fea\u00f0 heyrir. Skyldur beinast a\u00f0 fyrirt\u00e6kjunum sem \u00feurfa a\u00f0 afla s\u00e9r losunarheimilda.\">ETS<\/span>)<a> <\/a>sem var \u00e6tla\u00f0 a\u00f0 draga \u00far losun um 21% til 2020 mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00e1ri\u00f0 2005, og<\/li>\n\n\n\n<li>kerfi um skiptingu \u00e1byrg\u00f0ar sem var \u00e6tla\u00f0 a\u00f0 draga \u00far samf\u00e9lagslosun um 10% (\u00fe\u00f3 breytileg tala fyrir hvert r\u00edki) til 2020 mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00e1ri\u00f0 2005.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u00c1 grundvelli s\u00e9rstaks samnings milli ESB, a\u00f0ildarr\u00edkja sambandsins og \u00cdslands var \u00fatf\u00e6rt n\u00e1nar hver hlutdeild \u00cdslands yr\u00f0i \u00ed heildarmarkmi\u00f0inu um 20% samdr\u00e1tt \u00ed losun gr\u00f3\u00f0urh\u00fasalofttegunda. \u00de\u00e6r skuldbindingar sem fram koma \u00ed samningnum taka <span style=\"text-decoration: underline;\">einungis<\/span> til losunar sem fellur utan vi\u00f0skiptakerfis ESB me\u00f0 losunarheimildir \u00fear sem losun \u00edslensks \u00feungai\u00f0na\u00f0ar fellur undir vi\u00f0skiptakerfi\u00f0 og l\u00fdtur \u00feeim reglum sem um \u00fea\u00f0 gilda. &nbsp;Losun sem fellur undir vi\u00f0skiptakerfi\u00f0 er um 40% af heildarlosun \u00cdslands (\u00e1n LULUCF). <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"\u00cd samningnum segir a\u00f0 \u00cdsland skuli gr\u00edpa til allra nau\u00f0synlegra r\u00e1\u00f0stafana til a\u00f0 tryggja a\u00f0 losun gr\u00f3\u00f0urh\u00fasalofttegunda sem tilteknar eru \u00ed vi\u00f0auka A vi\u00f0 Kyoto-b\u00f3kunina, fr\u00e1 uppsprettum sem tilteknar eru \u00ed Kyoto-b\u00f3kuninni og falla ekki undir gildissvi\u00f0 ETS-tilskipunarinnar, ver\u00f0i ekki meiri en sem nemur fj\u00f6lda \u00fathluta\u00f0ra AEA-heimilda. Innanlandsflug er ein af uppsprettunum sem tilteknar eru \u00ed Kyoto-b\u00f3kuninni. Hluti losunar vegna innanlandsflugs fellur undir ETS. Samkv\u00e6mt ofangreindu \u00e6tti s\u00fa losun sem ver\u00f0ur vegna innanlandsflugs og fellur ekki undir ETS a\u00f0 heyra undir samninginn.\">Samningurinn<\/span> tekur sem sagt til samf\u00e9lagslosunar, \u00fe.e. losunar fr\u00e1 samg\u00f6ngum innanlands, sj\u00e1var\u00fatvegi, landb\u00fana\u00f0i, me\u00f0fer\u00f0 \u00fargangs o.fl. Markmi\u00f0 ESB var a\u00f0 draga \u00far samf\u00e9lagslosun um 10% fyrir \u00e1ri\u00f0 2020 mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00e1ri\u00f0 2005 og var ESB-r\u00edkjum \u00fathluta\u00f0ur tiltekinn fj\u00f6ldi <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"AEA: Annual Emission Allocations.\">AEA<\/span>-heimilda sem minnka\u00f0i l\u00ednulega \u00e1 t\u00edmabilinu. \u00dathlutunin fyrir hvert ESB-r\u00edki var \u00e1kve\u00f0in \u00fat fr\u00e1 hagvexti \u00e1 \u00edb\u00faa og t\u00e6kif\u00e6rum og kostna\u00f0i vi\u00f0 a\u00f0 draga \u00far losun \u00ed vi\u00f0komandi landi. \u00datf\u00e6rslan gagnvart \u00cdslandi er \u00e1 <span style=\"text-decoration: underline;\">tvennan h\u00e1tt \u00f6\u00f0ruv\u00edsi<\/span> en me\u00f0al a\u00f0ildarr\u00edkja ESB. \u00cd fyrsta lagi var ekki ger\u00f0 krafa um l\u00ednulegan samdr\u00e1tt \u00ed samf\u00e9lagslosun \u00e1 t\u00edmabilinu og \u00ed \u00f6\u00f0ru lagi m\u00e1tti \u00cdsland uppfylla skuldbindingar s\u00ednar me\u00f0 kolefnisbindingu a\u00f0 \u00fev\u00ed gefnu a\u00f0 reglum Kyoto-b\u00f3kunarinnar v\u00e6ri fylgt. \u00cd samr\u00e6mi vi\u00f0 Kyoto-b\u00f3kunina bar \u00cdslandi a\u00f0 telja fram losun og bindingu vegna <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"\u00deessi a\u00f0ger\u00f0 var valkv\u00e6\u00f0 \u00e1 fyrra skuldbindingat\u00edmabilinu en skylda \u00e1 \u00fev\u00ed s\u00ed\u00f0ara. Binding sem hl\u00fdst af sk\u00f3garumhir\u00f0u skal \u00fe\u00f3 a\u00f0eins reiknu\u00f0 inn \u00ed losunarb\u00f3khald samningsa\u00f0ila upp a\u00f0 marki sem nemur 3,5% af losun gr\u00f3\u00f0urh\u00fasalofttegunda vi\u00f0komandi r\u00edkis \u00e1ri\u00f0 1990.\">sk\u00f3garumhir\u00f0u<\/span> sem og vegna sk\u00f3gr\u00e6ktar og sk\u00f3garey\u00f0ingar en m\u00e1tti velja um a\u00f0 telja fram losun og bindingu vegna landgr\u00e6\u00f0slu, endurheimtar votlendis og umhir\u00f0u r\u00e6ktar- og beitarlands. \u00der\u00e1tt fyrir a\u00f0 endurheimt votlendis hafi veri\u00f0 b\u00e6tt vi\u00f0 sem valkv\u00e6\u00f0ri a\u00f0ger\u00f0 \u00e1 t\u00edmabilinu a\u00f0 till\u00f6gu \u00cdslands <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"\u00c1 \u00feeim t\u00edma \u00feegar velja \u00feurfti landnotkunara\u00f0ger\u00f0ir fyrir s\u00ed\u00f0ara skuldbindingat\u00edmabili\u00f0 t\u00f6ldu \u00edslensk stj\u00f3rnv\u00f6ld \u00f3t\u00edmab\u00e6rt a\u00f0 velja \u00fe\u00e1 a\u00f0ger\u00f0 vegna \u00feeirrar v\u00edsindalegu \u00f3vissu sem var til sta\u00f0ar um \u00e1hrif sl\u00edkra a\u00f0ger\u00f0a h\u00e9rlendis.\">valdi<\/span> \u00cdsland eing\u00f6ngu landgr\u00e6\u00f0slu sem valkv\u00e6\u00f0a a\u00f0ger\u00f0 \u00e1 t\u00edmabilinu. \u00cdslandi bar a\u00f0 halda samf\u00e9lagslosun innan 15.327.217 tonna kold\u00edox\u00ed\u00f0s\u00edgilda \u00e1 \u00f6llu t\u00edmabilinu 2013-2020 og m\u00e1tti auk \u00feess n\u00fdta bindingareiningar (RMU-einingar) og hvers konar a\u00f0rar einingar sem vi\u00f0urkenndar eru \u00ed Kyoto-b\u00f3kuninni, \u00fe.e. AAU-einingar, ERU-einingar og CER-einingar, til a\u00f0 uppfylla <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"EUA-heimildir, \u00fe.e.a.s. losunarheimildir sem gilda \u00ed vi\u00f0skiptakerfi ESB me\u00f0 losunarheimildir, eru ekki \u00e1 lista yfir \u00fe\u00e6r einingar sem leyfilegt er a\u00f0 n\u00fdta til a\u00f0 uppfylla \u00feessar skuldbindingar.\">skyldur<\/span> s\u00ednar. Losun 15.327.217 tonna \u00e1 t\u00edmabilinu samsvarar a\u00f0 me\u00f0altali um 1.915.902 tonnum \u00e1 \u00e1ri.<\/p>\n\n\n\n<p>Samkv\u00e6mt sta\u00f0festum t\u00f6lum um losun og bindingu fr\u00e1 2013 til 2020 nam samf\u00e9lagslosun samtals 23.094.177 tonnum kold\u00edox\u00ed\u00f0s\u00edgilda \u00e1 t\u00edmabilinu. Binding nam samtals 4.299.128 tonnum og var losun a\u00f0 fr\u00e1dreginni bindingu, \u00fe.e. nett\u00f3losun, \u00fev\u00ed samtals 18.795.049 tonn \u00e1 t\u00edmabilinu. Sj\u00e1 m\u00e1 a\u00f0 samf\u00e9lagslosun \u00e1 \u00cdslandi hefur ekki dregist saman \u00ed takt vi\u00f0 samning vi\u00f0 ESB um a\u00f0 uppfylla sameiginlegar skuldbindingar \u00e1 \u00feessu t\u00edmabili. \u00cdsland \u00feurfti \u00fev\u00ed a\u00f0 kaupa um 3,5 millj\u00f3nir heimilda til a\u00f0 standa vi\u00f0 sinn hluta samningsins \u00e1 \u00feessu t\u00edmabili. \u00cd \u00e1g\u00fast 2023 tilkynnti umhverfis-, orku- og loftslagsr\u00e1\u00f0herra a\u00f0 undirrita\u00f0ur hef\u00f0i veri\u00f0 samningur um <a href=\"https:\/\/www.stjornarradid.is\/efst-a-baugi\/frettir\/stok-frett\/2023\/08\/14\/Kaup-a-kolefniseiningum-vel-innan-heimilda-i-fjarlogum-vegna-Kyoto-bokunarinnar-\/\">kaup<\/a> \u00cdslands \u00e1 3,4&nbsp;millj\u00f3num&nbsp;Kyoto-eininga fr\u00e1 Sl\u00f3vak\u00edu \u00ed \u00feessum tilgangi.<\/p>\n\n\n\n<p>Sem fyrr segir fellur losun st\u00f3ri\u00f0junnar \u00e1 \u00cdslandi undir vi\u00f0skiptakerfi ESB me\u00f0 losunarheimildir. Kerfi\u00f0 kve\u00f0ur ekki \u00e1 um takm\u00f6rkun \u00e1 losun einstakra fyrirt\u00e6kja heldur n\u00e6st markmi\u00f0i\u00f0 um samdr\u00e1tt \u00ed losun me\u00f0al fyrirt\u00e6kja innan kerfisins me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 takmarka heildarfj\u00f6lda losunarheimilda og \u00fear me\u00f0 frambo\u00f0 \u00feeirra \u00ed kerfinu. Losun einstakra fyrirt\u00e6kja innan kerfisins getur \u00fev\u00ed jafnvel aukist \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 heildarmarkmi\u00f0 kerfisins n\u00e1ist, svo framarlega sem vi\u00f0komandi fyrirt\u00e6ki hafi or\u00f0i\u00f0 s\u00e9r \u00fati um n\u00e6gjanlegan fj\u00f6lda losunarheimilda.&nbsp;Losun \u00edslenskra fyrirt\u00e6kja innan vi\u00f0skiptakerfisins hefur aukist miki\u00f0 fr\u00e1 \u00e1rinu 2005 enda var framlei\u00f0sla aukin hj\u00e1 Nor\u00f0ur\u00e1li \u00e1 Grundartanga \u00e1ri\u00f0 2006 og \u00e1lver Alcoa Fjar\u00f0a\u00e1ls var gangsett \u00e1ri\u00f0 2007. Einnig voru tv\u00f6 k\u00edsilver gangsett \u00e1 t\u00edmabilinu en rekstur \u00feeirra gekk heldur br\u00f6suglega \u00e1 t\u00edmabilinu. \u00c1ri\u00f0 2016 var k\u00edsilver United Silicon \u00ed Helguv\u00edk gangsett en verinu var loka\u00f0 \u00ed \u00e1rslok 2017. \u00c1ri\u00f0 2018 var k\u00edsilver PCC \u00e1 Bakka gangsett en \u00fev\u00ed var loka\u00f0 t\u00edmabundi\u00f0 \u00e1ri\u00f0 2020. <\/p>\n\n\n\n<p>Fr\u00e1 \u00e1rinu 2005 til 2020 j\u00f3kst losun \u00e1 \u00cdslandi um 12%, losun fyrirt\u00e6kja innan vi\u00f0skiptakerfisins (ETS) j\u00f3kst um 109% en samf\u00e9lagslosun dr\u00f3st saman um 14%. Heildarlosun h\u00e9rlendis j\u00f3kst um samtals 23% fr\u00e1 1990 til 2020. \u00deess m\u00e1 \u00fe\u00f3 geta a\u00f0 vegna covid19 var losun \u00e1ri\u00f0 2020 l\u00e6gri en h\u00fan hef\u00f0i annars veri\u00f0. Lokauppgj\u00f6r vegna s\u00ed\u00f0ara skuldbindingat\u00edmabils Kyoto-b\u00f3kunarinnar f\u00f3r fram \u00e1ri\u00f0 2024.<\/p>\n\n\n<div class=\"block-reference\"><a class=\"block-link\" href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/article\/lykilstadreyndir-um-ets\/\"><div class=\"image\" style=\"background-image: url(https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/idnogflug-2-150x150.png)\"><\/div><div class=\"title\"><span>Lykilsta\u00f0reyndir um ETS<\/span><\/div><\/a><\/div> <!-- .block-reference -->\n\n\n<div id=\"highcharts-ILcXQ4vTB\"  class=\"highcharts-ILcXQ4vTB\"><script src=\"https:\/\/app.everviz.com\/inject\/ILcXQ4vTB\/\" defer=\"defer\"><\/script><\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Skuldbindingar fr\u00e1 2021 til 2030 (Par\u00edsarsamningurinn og samstarf me\u00f0 ESB)<\/strong><\/h2>\n\n\n<div class=\"article-block\"><figure id=\"chart6297436a071eb9d218d\" class=\"ls-chart\" data-data=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/samfelagslosun_og_aea.csv\" data-type=\"samfelagslosun-og-aea\" data-dataurl=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/\" ><div id=\"chart6297436a071eb9d218d-chart\" class=\"frame chart-frame\"><\/div><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"\u00cd vi\u00f0r\u00e6\u00f0um \u00fej\u00f3\u00f0a heims \u00ed a\u00f0draganda Par\u00edsarsamningsins var \u00cdsland \u00ed bandalagi me\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0um me\u00f0 mikinn metna\u00f0, s.s. \u00feeim \u00fej\u00f3\u00f0um sem vilja ganga hva\u00f0 lengst \u00ed a\u00f0 draga \u00far losun \u00feannig a\u00f0 hitastigsh\u00e6kkun fari ekki yfir 1,5\u00b0C.\">\u00cdsland<\/span> hefur undirrita\u00f0 og fullgilt Par\u00edsarsamninginn og sent inn landsframlag sitt, \u00fear sem fram kemur a\u00f0 \u00cdsland hyggist taka \u00fe\u00e1tt \u00ed sameiginlegu markmi\u00f0i ESB um a\u00f0 draga \u00far losun um <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"ESB, \u00cdsland og Noregur sendu upphaflega inn landsframl\u00f6g \u00fear sem sameiginlegt markmi\u00f0 \u00feessara r\u00edkja var a\u00f0 draga \u00far losun um 40% mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00e1ri\u00f0 1990. Noregur og ESB uppf\u00e6r\u00f0u markmi\u00f0 s\u00edn \u00e1ri\u00f0 2020 og \u00cdsland \u00e1ri\u00f0 2021.\">55%<\/span> fram til 2030, mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 1990. \u00cdsland er \u00fev\u00ed bundi\u00f0 af stefnu ESB \u00ed loftslagsm\u00e1lum til 2030 og \u00feeim kerfum sem ESB hefur sett upp til a\u00f0 draga \u00far losun:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Vi\u00f0skiptakerfi ESB me\u00f0 losunarheimildir (<span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"ETS: Emission Trading System. Skyldur beinast a\u00f0 fyrirt\u00e6kjunum sem \u00feurfa a\u00f0 afla s\u00e9r losunarheimilda. Ekki eru lag\u00f0ar s\u00e9rstakar kva\u00f0ir \u00e1 einst\u00f6k fyrirt\u00e6ki heldur geta \u00feau \u00e1kve\u00f0i\u00f0 hvort \u00feau dragi \u00far losun e\u00f0a ver\u00f0i s\u00e9r \u00fati um losunarheimildir.\">ETS<\/span>) sem takmarkar losun fr\u00e1 sta\u00f0bundnum fyrirt\u00e6kjum \u00ed orkuframlei\u00f0slu og i\u00f0na\u00f0i, sem og fr\u00e1 siglingum og flugi. Kerfi\u00f0 tryggir 62% samdr\u00e1tt \u00ed losun fr\u00e1 \u00feeirri starfsemi sem undir \u00fea\u00f0 heyrir, mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 losun fr\u00e1 \u00feessari starfsemi \u00e1ri\u00f0 2005.<\/li>\n\n\n\n<li>Kerfi um skiptingu \u00e1byrg\u00f0ar (<span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"ESR: Effort Sharing Regulation.\">ESR<\/span>) sem er \u00e6tla\u00f0 a\u00f0 draga \u00far samf\u00e9lagslosun um 40% (\u00fe\u00f3 breytileg tala fyrir hvert r\u00edki) til 2030 mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00e1ri\u00f0 2005. \u00cdslandi ber a\u00f0 tryggja a\u00f0 samf\u00e9lagslosun dragist saman um <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"\u00deessi tala mi\u00f0ar vi\u00f0 st\u00f6\u00f0una \u00feegar heildarmarkmi\u00f0 ESB, Noregs og \u00cdslands var a\u00f0 draga \u00far losun um 40% til 2030 mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 1990 og mun breytast \u00feegar \u00fatf\u00e6rsla fyrir \u00cdsland liggur fyrir \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 n\u00fdtt markmi\u00f0 um 55% heildarsamdr\u00e1tt. Undirmarkmi\u00f0 hafa \u00feegar veri\u00f0 sett fram fyrir a\u00f0ildarr\u00edki ESB en undirmarkmi\u00f0 fyrir \u00cdsland og Noreg ver\u00f0a sett fram \u00feegar vi\u00f0komandi ger\u00f0 ver\u00f0ur tekin upp \u00ed EES-samninginn.\">29%<\/span>.<\/li>\n\n\n\n<li>Landnotkunarkerfinu sem takmarkar losun vegna landnotkunar. Markmi\u00f0 kerfisins er a\u00f0 draga \u00far losun vegnas landnotkunar og auka bindingu. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>L\u00edkt og \u00e1 s\u00ed\u00f0ara skuldbindingat\u00edmabili Kyoto-b\u00f3kunarinnar mun losun st\u00f3ri\u00f0junnar \u00e1 \u00cdslandi falla undir vi\u00f0skiptakerfi ESB me\u00f0 losunarheimildir. Kerfi\u00f0 kve\u00f0ur ekki \u00e1 um takm\u00f6rkun losunar einstakra fyrirt\u00e6kja heldur n\u00e6st markmi\u00f0i\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 takmarka heildarfj\u00f6lda losunarheimilda og \u00fear me\u00f0 frambo\u00f0 \u00feeirra \u00ed kerfinu. Losun einstakra fyrirt\u00e6kja innan kerfisins getur \u00fev\u00ed jafnvel aukist \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 heildarmarkmi\u00f0 kerfisins n\u00e1ist, svo framarlega sem vi\u00f0komandi fyrirt\u00e6ki hafi or\u00f0i\u00f0 s\u00e9r \u00fati um n\u00e6gjanlegan fj\u00f6lda losunarheimilda.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Samf\u00e9lagslosun (\u00fe.e. losun fr\u00e1 heimilum, \u00fej\u00f3nustu, samg\u00f6ngum, landb\u00fana\u00f0i, sj\u00e1var\u00fatvegi, sm\u00e1i\u00f0na\u00f0i og \u00fargangi) fellur undir kerfi um skiptingu \u00e1byrg\u00f0ar (Effort Sharing). \u00cdslandi hefur veri\u00f0 \u00fathluta\u00f0 tilteknum fj\u00f6lda&nbsp;AEA-heimilda sem mun minnka l\u00ednulega \u00e1 t\u00edmabilinu <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Fj\u00f6ldi AEA-heimilda \u00e1ri\u00f0 2021 tekur mi\u00f0 af me\u00f0altali samf\u00e9lagslosunar \u00e1rin 2016-2018, reikna\u00f0 \u00fat fr\u00e1 t\u00f6lum um losun sem \u00cdsland sendi til loftslagssamningsins \u00e1ri\u00f0 2020. T\u00f6lurnar koma fram \u00ed sk\u00fdrslunni &lt;em&gt;Iceland&#039;s National Plan&lt;\/em&gt;.\">2021<\/span> til <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Fj\u00f6ldi AEA-heimilda \u00e1ri\u00f0 2030 samsvarar 71% (29% samdr\u00e1ttur) af samf\u00e9lagslosun \u00e1ri\u00f0 2005, reikna\u00f0 \u00fat fr\u00e1 t\u00f6lum um losun sem \u00cdsland sendi til loftslagssamningsins \u00e1ri\u00f0 2020. \u00deessi tala mun breytast \u00feegar n\u00e1nari \u00fatf\u00e6rsla \u00e1 n\u00fdju markmi\u00f0i fyrir \u00cdsland liggur fyrir.\">2030<\/span>. \u00dathlutunin fyrir \u00cdsland var \u00e1kve\u00f0in \u00fat fr\u00e1 hagvexti \u00e1 \u00edb\u00faa og t\u00e6kif\u00e6rum og kostna\u00f0i vi\u00f0 a\u00f0 draga \u00far losun h\u00e9rlendis, sem er sama n\u00e1lgun og fyrir ESB-r\u00edkin. Heildarfj\u00f6ldi AEA-heimilda \u00e1ri\u00f0 2021 nam 2.876.150. Fj\u00f6ldi heimilda mun svo dragast saman um 73.157 \u00e1 \u00e1ri allt t\u00edmabili\u00f0. Ekki ver\u00f0ur n\u00e6gjanlegt a\u00f0 standa vi\u00f0 losunarm\u00f6rkin \u00e1ri\u00f0 2030, losun \u00e1 hverju \u00e1ri t\u00edmabilsins 2021-2030 m\u00e1 a\u00f0 h\u00e1marki vera j\u00f6fn heildarfj\u00f6lda AEA-heimilda vi\u00f0komandi \u00e1rs. \u00de\u00f3 stendur \u00cdslandi til bo\u00f0a a\u00f0 n\u00fdta tiltekinn sveigjanleika (sj\u00e1 n\u00e1nar um sveigjanleikann \u00ed <em>\u00cdtarefni: Lykilsta\u00f0reyndir um ESR og landnotkunarkerfi\u00f0<\/em>) til a\u00f0 n\u00e1 markmi\u00f0um s\u00ednum.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u00cd fyrsta lagi m\u00e1&nbsp;flytja&nbsp;tiltekinn f\u00f6lda AEA-heimilda milli \u00e1ra&nbsp;. \u00c1 t\u00edmabilinu 2021-2025 m\u00e1 \u00e1 hverju \u00e1ri flytja 7,5% af AEA-heimildum n\u00e6sta \u00e1rs yfir \u00e1 vi\u00f0komandi \u00e1r (\u00fe.e. n\u00fdta heimildirnar fyrirfram) en \u00e1 t\u00edmabilinu 2026-2029 minnkar \u00feetta hlutfall ni\u00f0ur \u00ed 5%. Eins m\u00e1 flytja <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"\u00deetta hlutfall samsvarar 75% af AEA-heimildum \u00e1ri\u00f0 2021 og 25% \u00e1rin 2022-2029.\">hluta<\/span> \u00f3n\u00fdttra AEA-heimildir yfir \u00e1 n\u00e6sta \u00e1r.<\/li>\n\n\n\n<li>\u00cd \u00f6\u00f0ru lagi er heimilt a\u00f0 eiga vi\u00f0skipti vi\u00f0 \u00f6nnur r\u00edki me\u00f0 AEA-heimildir.<\/li>\n\n\n\n<li>\u00cdsland m\u00e1 n\u00fdta hluta uppbo\u00f0sheimilda sinna \u00ed ETS-kerfinu (EUA-heimildir) til a\u00f0 uppfylla skuldbindingarnar. Fj\u00f6ldi EUA-heimilda sem n\u00fdta m\u00e1 \u00ed \u00feessum tilgangi takmarkast vi\u00f0 4% af samf\u00e9lagslosun \u00e1ri\u00f0 2005, e\u00f0a 124.373 tonn \u00e1 \u00e1ri \u00e1 t\u00edmabilinu 2021-2030. \u00c1 m\u00f3ti afsalar \u00edslenska r\u00edki\u00f0 s\u00e9r \u00feeim <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Tekjurnar sem hef\u00f0u hlotist af uppbo\u00f0i \u00feessara heimilda g\u00e6tu numi\u00f0 um 1,5 millj\u00f6r\u00f0um \u00e1 \u00e1ri (mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 a\u00f0 ver\u00f0 \u00e1 hverri losunarheimild s\u00e9 um 80 \u20ac og a\u00f0 hver evra samsvari um 150 kr\u00f3num).\">tekjum<\/span> sem annars hef\u00f0u hlotist af uppbo\u00f0i \u00feessara heimilda. \u00deessa n\u00fdtingu EUA-heimilda m\u00e1 kalla ETS-sveigjanleika (sj\u00e1 n\u00e1nar <a href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/a-hvada-leid-er-island-i-loftslagsmalum\/\">h\u00e9r<\/a> og <a href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/greinar\/island-heldur-afram-ad-afsala-ser-milljardatekjum-af-solu-losunarheimilda\/\">h\u00e9r<\/a>; athugi\u00f0 \u00fe\u00f3 a\u00f0 uppf\u00e6r\u00f0um t\u00f6lum var\u00f0andi losun \u00cdslands hefur veri\u00f0 skila\u00f0 til loftslagssamningsins fr\u00e1 \u00fev\u00ed \u00feessar greinar voru skrifa\u00f0ar).<\/li>\n\n\n\n<li>\u00cdsland m\u00e1 b\u00f3kf\u00e6ra kolefnisbindingu, sem samsvarar 20.000 tonnum af CO<sub>2<\/sub>\u00edg \u00e1 \u00e1ri, \u00e1 m\u00f3ti losun a\u00f0 \u00fev\u00ed gefnu a\u00f0 samanl\u00f6g\u00f0 kolefnisbinding vegna landnotkunar s\u00e9 j\u00f6fn e\u00f0a meiri en samanl\u00f6g\u00f0 losun vegna landnotkunar (n\u00falllosunarreglan, sj\u00e1 n\u00e1nar \u00ed umfj\u00f6llun um landnotkunarkerfi\u00f0 \u00ed <em>\u00cdtarefni: Lykilsta\u00f0reyndir um ESR og landnotkunarkerfi\u00f0<\/em>). Ver\u00f0i losun meiri en binding mun \u00cdsland \u00feurfa a\u00f0 n\u00fdta AEA-heimildir til a\u00f0 uppfylla n\u00falllosunarregluna.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Samf\u00e9lagslosun hefur veri\u00f0 meiri en sem nemur fj\u00f6lda \u00fathluta\u00f0ra AEA-heimilda \u00e1 hverju \u00e1ri \u00e1 t\u00edmabilinu 2021 til 2023. Samanlagt nemur umframkeyrslan \u00feessi \u00ferj\u00fa \u00e1r 165.158 tonnum. Uppgj\u00f6r var\u00f0andi losun vegna landnotkunar \u00e1 \u00feessu t\u00edmabili liggur ekki fyrir og \u00fev\u00ed er enn ekki lj\u00f3st hvort m\u00f6gulegt ver\u00f0i a\u00f0 b\u00f3kf\u00e6ra kolefnisbindingu \u00e1 m\u00f3ti losun \u00feessara \u00feriggja \u00e1ra (e\u00f0a hvort m\u00f6gulega \u00feurfi a\u00f0 n\u00fdta AEA-heimildir til a\u00f0 uppfylla n\u00falllosunarregluna). Me\u00f0 n\u00fdtingu ETS-sveigjanleikans n\u00e6r \u00cdsland \u00fe\u00f3 a\u00f0 standa vi\u00f0 skuldbindingar s\u00ednar \u00e1 \u00feessum \u00feremur \u00e1rum. Sem fyrr segir mun fj\u00f6ldi \u00fathluta\u00f0ra AEA-heimilda minnka \u00feegar \u00fatf\u00e6rsla fyrir \u00cdsland var\u00f0andi samf\u00e9lagslosun liggur fyrir \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 n\u00fdtt markmi\u00f0 ESB um 55% heildarsamdr\u00e1tt \u00ed losun (\u00ed sta\u00f0 40% \u00e1\u00f0ur) og vi\u00f0komandi ger\u00f0 ver\u00f0ur tekin upp \u00ed EES-samninginn.<\/p>\n\n\n<div class=\"block-reference\"><a class=\"block-link\" href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/article\/lykilstadreyndir-um-kerfi-fyrir-samfelagslosun\/\"><div class=\"image\" style=\"background-image: url(https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/kalea-morgan-samfelagslosun-150x150.jpg)\"><\/div><div class=\"title\"><span>Lykilsta\u00f0reyndir um ESR og landnotkunarkerfi\u00f0<\/span><\/div><\/a><\/div> <!-- .block-reference -->\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">M\u00f6guleg \u00fer\u00f3un losunar til 2030<\/h2>\n\n\n<div class=\"article-block\"><figure id=\"chart5309846a071eb9d27d0\" class=\"ls-chart\" data-data=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/losun-svidsmyndir.csv\" data-type=\"losunsvidsmyndir\" data-dataurl=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/\" ><div id=\"chart5309846a071eb9d27d0-chart\" class=\"frame chart-frame\"><\/div><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Losun \u00cdslands fram til 2030 mun r\u00e1\u00f0ast annars vegar af \u00fev\u00ed hvernig til tekst vi\u00f0 a\u00f0 draga \u00far samf\u00e9lagslosun og hins vegar hvernig losun \u00feeirra fyrirt\u00e6kja sem heyra undir ETS-kerfi\u00f0 mun \u00fer\u00f3ast \u00e1 t\u00edmabilinu. \u00c1 myndinni <em>M\u00f6guleg losun til 2030<\/em> er gert r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 \u00cdsland uppfylli skuldbindingar s\u00ednar var\u00f0andi samdr\u00e1tt \u00ed samf\u00e9lagslosun, \u00fe.e. a\u00f0 samf\u00e9lagslosun ver\u00f0i innan \u00feeirra heimilda sem \u00cdsland hefur fengi\u00f0 \u00fathluta\u00f0 fyrir hvert \u00e1r \u00e1 t\u00edmabilinu 2021-2030 og ver\u00f0i 29% minni \u00e1ri\u00f0 2030 en h\u00fan var \u00e1ri\u00f0 2005. Einnig er m\u00f6gulegt a\u00f0 sko\u00f0a hver \u00fer\u00f3unin ver\u00f0ur ef samdr\u00e1ttur \u00ed samf\u00e9lagslosun ver\u00f0ur 40% e\u00f0a <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"\u00cd s\u00e1ttm\u00e1la um r\u00edkisstj\u00f3rnarsamstarf Frams\u00f3knarflokks, Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokks og Vinstri hreyfingarinnar - gr\u00e6ns frambo\u00f0s fr\u00e1 \u00e1rinu 2021 kom fram a\u00f0 \u00cdsland hyg\u00f0ist setja s\u00e9r sj\u00e1lfst\u00e6tt landsmarkmi\u00f0 um 55% samdr\u00e1tt \u00ed samf\u00e9lagslosun (bls. 9). Ekki var\u00f0 \u00fe\u00f3 af \u00fev\u00ed a\u00f0 sl\u00edkt markmi\u00f0 v\u00e6ri sett fram me\u00f0 formlegum h\u00e6tti. N\u00faverandi r\u00edkisstj\u00f3rn Samfylkingar, Vi\u00f0reisnar og Flokks f\u00f3lksins hefur ekki sett fram sj\u00e1lfst\u00e6tt landsmarkmi\u00f0 var\u00f0andi samdr\u00e1tt \u00ed samf\u00e9lagslosun til 2030.\">55%<\/span> til 2030 \u00ed sta\u00f0 29%. \u00de\u00e1 er h\u00e6gt a\u00f0 sko\u00f0a hva\u00f0a \u00e1hrif mismunandi framlei\u00f0sla \u00feeirra fyrirt\u00e6kja sem heyra undir ETS-kerfi\u00f0 hefur \u00e1 losun \u00cdslands til 2030.<\/p>\n\n\n\n<p>Sem fyrr segir j\u00f3kst losun \u00edslenskra fyrirt\u00e6kja innan vi\u00f0skiptakerfisins \u00e1 t\u00edmabilinu 2005-2020, einkum \u00fe\u00f3 fr\u00e1 2005 til 2008 enda var framlei\u00f0sla hj\u00e1 Nor\u00f0ur\u00e1li aukin verulega \u00e1ri\u00f0 2006 og \u00e1lver Alcoa Fjar\u00f0a\u00e1ls gangsett \u00e1ri\u00f0 2007. \u00c1ri\u00f0 2016 var k\u00edsilver United Silicon \u00ed Helguv\u00edk gangsett en verinu var loka\u00f0 \u00ed \u00e1rslok 2017. \u00c1ri\u00f0 2018 var k\u00edsilver PCC \u00e1 Bakka gangsett en \u00fev\u00ed var loka\u00f0 t\u00edmabundi\u00f0 \u00e1ri\u00f0 2020. K\u00edsilveri\u00f0 \u00e1 Bakka var svo gangsett a\u00f0 n\u00fdju \u00ed apr\u00edl 2021. \u00d6ll \u00feessi fyrirt\u00e6ki, auk \u00e1lversins \u00ed Straumsv\u00edk sem hefur veri\u00f0 starfr\u00e6kt fr\u00e1 \u00e1rinu 1969 og k\u00edsilj\u00e1rnverksmi\u00f0ju Elkem \u00e1 Grundartanga sem hefur veri\u00f0 starfr\u00e6kt fr\u00e1 \u00e1rinu 1979, hafa losunarleyfi og \u00fev\u00ed leyfi til a\u00f0 losa gr\u00f3\u00f0urh\u00fasalofttegundir. Auk \u00feess var k\u00edsilveri Thorsil \u00ed Helguv\u00edk veitt losunarleyfi \u00e1ri\u00f0 2017 en \u00fea\u00f0 leyfi var afturkalla\u00f0 \u00e1ri\u00f0 2022. Losun \u00feessara i\u00f0nfyrirt\u00e6kja fram til \u00e1rsins 2030 mun einkum r\u00e1\u00f0ast af framlei\u00f0slu \u00feeirra. Miklu m\u00e1li mun skipta hvort framlei\u00f0sla PCC \u00e1 Bakka muni aukast (e\u00f0a jafnvel st\u00f6\u00f0vast) og hvort k\u00edsilverin tv\u00f6 (Thorsil og Stakksberg) muni ver\u00f0a gangsett, \u00fear sem hvert fyrirt\u00e6ki fyrir sig myndi losa verulegt magn gr\u00f3\u00f0urh\u00fasalofttegunda. Taflan h\u00e9r a\u00f0 ne\u00f0an gefur yfirlit yfir m\u00f6gulega framlei\u00f0slu \u00feessara fyrirt\u00e6kja sem og losun \u00e1 hvert framleitt tonn. Til vi\u00f0mi\u00f0unar er gefin upp me\u00f0allosun s\u00ed\u00f0ustu \u00feriggja \u00e1ra, h\u00e1marksframlei\u00f0sla s\u00ed\u00f0ustu 10 \u00e1ra (sem gefur v\u00edsbendingar um framlei\u00f0slugetu) og h\u00e1marksframlei\u00f0sla skv. losunarleyfi (\u00fe\u00f3 er r\u00e9tt a\u00f0 taka fram a\u00f0 \u00f6ll fyrirt\u00e6kin nema ISAL, Nor\u00f0ur\u00e1l og Fjar\u00f0a\u00e1l \u00feyrftu a\u00f0 r\u00e1\u00f0ast \u00ed verulegar framkv\u00e6mdir til a\u00f0 geta framleitt \u00fea\u00f0 magn sem losunarleyfi \u00feeirra segja til um). \u00deegar losun er framreiknu\u00f0 til 2030 er gert r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 losun \u00e1 hvert framleitt tonn s\u00e9 jafnmikil og h\u00fan var a\u00f0 me\u00f0altali \u00e1rin 2021-2023. \u00cd tilfelli k\u00edsilvers United Silicon (Stakksbergs) er einungis h\u00e6gt a\u00f0 byggja \u00e1 tveimur \u00e1rum \u00fear sem verksmi\u00f0jan var a\u00f0eins starfr\u00e6kt \u00ed t\u00e6p tv\u00f6 \u00e1r. Ef af gangsetningu Thorsil ver\u00f0ur er gert r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 losun \u00e1 hvert tonn ver\u00f0i <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"\u00deetta er \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 mat \u00e1 umhverfis\u00e1hrifum fyrirt\u00e6kisins.\">svipu\u00f0<\/span> og hj\u00e1 k\u00edsilveri PCC Bakka. Stakksberg ehf. hefur yfirteki\u00f0 starfsleyfi United Silicon. Hefjist starfsemi aftur \u00ed k\u00edsilverinu \u00ed Helguv\u00edk (\u00e1\u00f0ur United Silicon) yr\u00f0i \u00fea\u00f0 undir nafni Stakksbergs.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><a href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/etsfrltafla25.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"213\" src=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/etsfrltafla25-1024x213.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1136\" srcset=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/etsfrltafla25-1024x213.png 1024w, https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/etsfrltafla25-300x62.png 300w, https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/etsfrltafla25-768x160.png 768w, https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/etsfrltafla25.png 1283w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cdsland er a\u00f0ili a\u00f0 al\u00fej\u00f3\u00f0legum samningum sem kve\u00f0a \u00e1 um takm\u00f6rkun \u00e1 losun gr\u00f3\u00f0urh\u00fasalofttegunda. \u00cdsland ger\u00f0ist a\u00f0ili a\u00f0 \u00e1ri\u00f0 1993 og t\u00f3k samningurinn gildi \u00e1ri\u00f0 1994. \u00cd samningnum er ekki a\u00f0 finna beinar t\u00f6lulegar skuldbindingar r\u00edkja en \u00fe\u00f3 kemur fram a\u00f0 skuli gr\u00edpa til r\u00e1\u00f0stafana \u00ed \u00feeim tilgangi a\u00f0 hverfa aftur, hvert fyrir sig e\u00f0a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"menu_order":0,"template":"","meta":[],"categories":[6],"class_list":["post-118","article","type-article","status-publish","hentry","category-skuldbindingar-islands"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-json\/wp\/v2\/article\/118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-json\/wp\/v2\/article"}],"about":[{"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}