{"id":120,"date":"2020-10-23T17:58:54","date_gmt":"2020-10-23T17:58:54","guid":{"rendered":"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/?post_type=article&#038;p=120"},"modified":"2025-05-24T22:05:37","modified_gmt":"2025-05-24T22:05:37","slug":"samanburdur-vid-onnur-lond","status":"publish","type":"article","link":"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/article\/samanburdur-vid-onnur-lond\/","title":{"rendered":"Samanbur\u00f0ur vi\u00f0 \u00f6nnur l\u00f6nd"},"content":{"rendered":"\n<p>Eins og sj\u00e1 m\u00e1 \u00e1 myndinni <em>\u00der\u00f3un losunar fr\u00e1 1990<\/em> hafa l\u00f6ndin \u00ed <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"\u00c1 \u00cdrlandi var \u00e1ri\u00f0 2023 fyrsta \u00e1ri\u00f0 \u00fear sem losun var minni en \u00e1ri\u00f0 1990.\">kringum<\/span> okkur dregi\u00f0 \u00far losun gr\u00f3\u00f0urh\u00fasalofttegunda fr\u00e1 \u00e1rinu 1990. H\u00e9r \u00e1 landi hefur losun hins vegar aukist. Sj\u00e1 m\u00e1 \u00e1 myndinni a\u00f0 losun dr\u00f3st talsvert saman milli \u00e1ranna 2019 og 2020 \u00ed \u00f6llum l\u00f6ndunum en \u00feann samdr\u00e1tt m\u00e1 a\u00f0 st\u00e6rstum hluta rekja til \u00e1hrifa heimsfaraldurs af v\u00f6ldum covid19 \u00e1ri\u00f0 2020. Losun j\u00f3kst svo aftur \u00e1ri\u00f0 2021 \u00ed \u00f6llum l\u00f6ndum nema Noregi. Losun h\u00e9rlendis hefur ekki bara aukist meira en \u00ed l\u00f6ndunum \u00ed kringum okkur fr\u00e1 1990 heldur er losun \u00e1 hvern \u00edb\u00faa h\u00e9rlendis einnig meiri en \u00ed n\u00e1grannal\u00f6ndunum. \u00cdsland er me\u00f0 7. h\u00e6stu losun af OECD-l\u00f6ndunum 37 og reyndar \u00fe\u00e1 h\u00e6stu ef losun vegna landnotkunar (<span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"LULUCF (Land Use, Land-Use Change and Forestry) e\u00f0a landnotkun, breytt landnotkun og sk\u00f3gr\u00e6kt, sj\u00e1 n\u00e1nar \u00ed kaflanum &lt;em&gt;Hugt\u00f6k og or\u00f0sk\u00fdringar&lt;\/em&gt;.\">LULUCF<\/span>) er me\u00f0talin. \u00deegar losun er borin saman \u00e1 milli landa er losun vegna landnotkunar yfirleitt sleppt (\u00fe\u00e1 er oft tala\u00f0 um <em>losun \u00e1n LULUCF<\/em>).<\/p>\n\n\n\n<p>Eins og sj\u00e1 m\u00e1 \u00e1 myndinni <em>Losun \u00e1 hvern \u00edb\u00faa \u00e1 \u00cdslandi og \u00ed ESB \u00e1ri\u00f0 2023<\/em> er losun \u00e1 hvern \u00edb\u00faa h\u00e9rlendis mikil mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 losun \u00e1 hvern \u00edb\u00faa innan ESB. \u00c1ri\u00f0 2023 var losun \u00e1 hvern \u00edb\u00faa (\u00e1n LULUCF) 11,8 tonn h\u00e9rlendis en 6,9 tonn innan ESB. \u00dear af nam samf\u00e9lagslosun, \u00fe.e. s\u00fa losun sem fellur undir kerfi um skiptingu \u00e1byrg\u00f0ar (<span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Effort Sharing Regulation.\">ESR<\/span>), 7,1 tonnum \u00e1 hvern \u00edb\u00faa h\u00e9rlendis en 4,5 tonnum \u00e1 hvern \u00edb\u00faa innan ESB og losun vegna \u00feungai\u00f0na\u00f0ar og orkuframlei\u00f0slu, \u00fe.e. losun fr\u00e1 sta\u00f0bundinni starfsemi sem fellur undir vi\u00f0skiptakerfi ESB me\u00f0 losunarheimildir (<span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Emission Trading System.\">ETS<\/span>), nam 4,7 tonnum \u00e1 hvern \u00edb\u00faa h\u00e9rlendis en 2,4 tonnum \u00e1 hvern \u00edb\u00faa \u00ed ESB.<\/p>\n\n\n\n<p>Mestu munar um losun vegna landnotkunar. H\u00e9rlendis nam losun vegna landnotkunar 20,3 tonnum \u00e1 hvern \u00edb\u00faa \u00e1ri\u00f0 2023. \u00cd ESB skila a\u00f0ger\u00f0ir \u00e1 svi\u00f0i landnotkunar hins vegar nett\u00f3bindingu, \u00fe.e. binding kolefnis \u00ed gr\u00f3\u00f0ri og jar\u00f0vegi er meiri en sem nemur losun fr\u00e1 landi. Heildarlosun me\u00f0 LULUCF var um 32,1 tonn \u00e1 hvern \u00edb\u00faa h\u00e9rlendis \u00e1ri\u00f0 2023 en 6,5 tonn \u00e1 hvern \u00edb\u00faa \u00ed ESB.<\/p>\n\n\n\n<p>Eins og komi\u00f0 hefur fram er losun fr\u00e1 millilandaflutningum, b\u00e6\u00f0i al\u00fej\u00f3\u00f0aflugi og millilandasiglingum, a\u00f0 mestu leyti undanskilin \u00ed skuldbindingum r\u00edkja, \u00fear sem liti\u00f0 er svo \u00e1 a\u00f0 losunin tilheyri frekar al\u00fej\u00f3\u00f0legum atvinnugreinum en einst\u00f6kum r\u00edkjum. Samkv\u00e6mt b\u00f3khaldsreglum loftslagssamningsins ber r\u00edkjum a\u00f0 telja fram heildarlosun vegna al\u00fej\u00f3\u00f0aflugs og millilandasiglinga, meti\u00f0 \u00fat fr\u00e1 eldsneytiss\u00f6lu \u00ed hverju r\u00edki til \u00feessara starfsgreina. Losunin er hins vegar ekki talin me\u00f0 \u00ed heildarlosun r\u00edkja.\u00a0T\u00f6lurnar sem fram koma \u00e1 myndinni h\u00e9r fyrir ne\u00f0an eru \u00fev\u00ed eing\u00f6ngu settar fram til a\u00f0 varpa lj\u00f3si \u00e1 losun \u00feessara geira. \u00cdsland er eyja langt nor\u00f0ur \u00ed Atlantshafi og er \u00fev\u00ed verulega h\u00e1\u00f0 b\u00e6\u00f0i flugi og siglingum. \u00dea\u00f0 \u00fearf \u00fev\u00ed ekki a\u00f0 koma \u00e1 \u00f3vart a\u00f0 losun vegna millilandaflutninga, metin \u00fat fr\u00e1 eldsneytiss\u00f6lu, er h\u00e6rri \u00e1 hvern \u00edb\u00faa h\u00e9rlendis en \u00ed ESB, e\u00f0a um 3,3 tonn \u00e1ri\u00f0 2023 bori\u00f0 saman vi\u00f0 0,5 tonn \u00e1 hvern \u00edb\u00faa \u00ed ESB. <\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"article-block\"><figure id=\"chart8053416a30b33dc2d9e\" class=\"ls-chart\" data-data=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/heildarlosun-fra-1990.csv\" data-type=\"heildarlosun-landa-fra-1990\" data-dataurl=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/\" ><div id=\"chart8053416a30b33dc2d9e-chart\" class=\"frame chart-frame\"><\/div><\/figure><\/div>\n\n\n<div class=\"block-reference\"><a class=\"block-link\" href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/article\/hvers-vegna-er-samfelagslosun-meiri-a-hvern-ibua-herlendis-en-i-rikjum-esb-thratt-fyrir-hreinu-orku-islands\/\"><div class=\"image\" style=\"background-image: url(https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-content\/uploads\/baturasjo-1-150x150.jpg)\"><\/div><div class=\"title\"><span>Hvers vegna er samf\u00e9lagslosun meiri \u00e1 hvern \u00edb\u00faa h\u00e9rlendis en \u00ed r\u00edkjum ESB?<\/span><\/div><\/a><\/div> <!-- .block-reference -->\n\n\n<div id=\"highcharts-RB4L6qE5u\"  class=\"highcharts-RB4L6qE5u\"><script src=\"https:\/\/app.everviz.com\/inject\/RB4L6qE5u\/\" defer=\"defer\"><\/script><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eins og sj\u00e1 m\u00e1 \u00e1 myndinni \u00der\u00f3un losunar fr\u00e1 1990 hafa l\u00f6ndin \u00ed okkur dregi\u00f0 \u00far losun gr\u00f3\u00f0urh\u00fasalofttegunda fr\u00e1 \u00e1rinu 1990. H\u00e9r \u00e1 landi hefur losun hins vegar aukist. Sj\u00e1 m\u00e1 \u00e1 myndinni a\u00f0 losun dr\u00f3st talsvert saman milli \u00e1ranna 2019 og 2020 \u00ed \u00f6llum l\u00f6ndunum en \u00feann samdr\u00e1tt m\u00e1 a\u00f0 st\u00e6rstum hluta rekja til [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"menu_order":0,"template":"","meta":[],"categories":[8],"class_list":["post-120","article","type-article","status-publish","hentry","category-samanburdur-vid-onnur-lond"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-json\/wp\/v2\/article\/120","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-json\/wp\/v2\/article"}],"about":[{"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/loftslagsmal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}