{"id":701,"date":"2017-09-23T23:16:57","date_gmt":"2017-09-23T23:16:57","guid":{"rendered":"http:\/\/80.85.86.254\/sjor\/?p=701"},"modified":"2024-10-21T18:28:31","modified_gmt":"2024-10-21T18:28:31","slug":"4-3-plasturgangur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/index.php\/2017\/09\/23\/4-3-plasturgangur\/","title":{"rendered":"4.3 Plast\u00fargangur"},"content":{"rendered":"<p>\u00c1 hverju \u00e1ri eru framleidd meira en 300 millj\u00f3n tonn af plasti \u00ed heiminum. \u00cd Evr\u00f3pu eru framleidd um 50 millj\u00f3n tonn af plasti \u00e1rlega og er st\u00e6rsti hluti plastframlei\u00f0slunnar alls konar umb\u00fa\u00f0ir (mynd 4.7). Um \u00fea\u00f0 bil \u00feri\u00f0jungur af \u00f6llu plasti \u00ed Evr\u00f3pu er einnota. N\u00e6rri helmingur af \u00fev\u00ed plasti sem framleitt er \u00ed Evr\u00f3pu \u00e1rlega, e\u00f0a um 25 millj\u00f3nir tonna, ver\u00f0ur a\u00f0 \u00fargangi \u2013 a\u00f0 langmestu leyti umb\u00fa\u00f0a\u00fargangi. \u00dear af fer um fj\u00f3r\u00f0ungur \u00ed endurvinnslu, en \u00feri\u00f0jungur er brenndur \u00ed sorpbrennslust\u00f6\u00f0vum \u00fear sem brennsluvarminn er n\u00fdttur til a\u00f0 framlei\u00f0a rafmagn og hita. Afgangurinn, um 42%, fer \u00ed ur\u00f0un. Plast sem er ur\u00f0a\u00f0 brotnar seint e\u00f0a aldrei ni\u00f0ur. H\u00e6ttuleg innihaldsefni \u00far plastinu geta auk heldur komist \u00ed <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"Sigvatn er v\u00f6kvi sem seytlar \u00ed gegnum ur\u00f0unarsta\u00f0.\">sigvatn<\/span> ur\u00f0unarsta\u00f0a og \u00fea\u00f0an \u00ed grunnvatn e\u00f0a sj\u00f3.<\/p>\n<p>Plastendurvinnsla er \u00fdmsum vandkv\u00e6\u00f0um h\u00e1\u00f0. Um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a mismunandi plastger\u00f0ir (flokkarnir 7) og mismunandi samsetningu og \u00edbl\u00f6ndunarefni. Auk \u00feess getur plasti\u00f0 innihaldi\u00f0 \u00fdmis \u00f3hreinindi a\u00f0 notkun lokinni (t.d. matarleifar). Flokkun plasts til endurvinnslu er \u00fev\u00ed \u00f3hagkv\u00e6m og oft illframkv\u00e6manleg, auk \u00feess sem hreinleiki plastsins og mismunandi \u00edbl\u00f6ndunarefni gera endurvinnslu plasts, jafnvel innan sama flokks, n\u00e1nast \u00f3m\u00f6gulega. Plastpokar og plastfilmur geta fl\u00e6kst \u00ed endurvinnslub\u00fana\u00f0i og jafnvel skemmt hann. \u00de\u00e1 brotna plastefni ni\u00f0ur \u00ed hvert skipti sem plasti\u00f0 er endurnota\u00f0 og\/e\u00f0a endurn\u00fdtt, sem \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 almennt er a\u00f0eins h\u00e6gt a\u00f0 endurn\u00fdta \u00fea\u00f0 \u00f6rsjaldan (\u00f3l\u00edkt t.d. m\u00e1lmum sem m\u00f6gulegt er a\u00f0 endurvinna aftur og aftur).<\/p>\n<div id=\"attachment_2193\" style=\"width: 1134px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/wp-content\/uploads\/plastruslevr.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2193\" class=\"wp-image-2193 size-full\" src=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/wp-content\/uploads\/plastruslevr.png\" alt=\"\" width=\"1124\" height=\"422\" srcset=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/wp-content\/uploads\/plastruslevr.png 1124w, https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/wp-content\/uploads\/plastruslevr-300x113.png 300w, https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/wp-content\/uploads\/plastruslevr-768x288.png 768w, https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/wp-content\/uploads\/plastruslevr-1024x384.png 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1124px) 100vw, 1124px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2193\" class=\"wp-caption-text\">Mynd 4.7. Framlei\u00f0sla \u00e1 plasti og plast\u00fargangur \u00ed Evr\u00f3pu eftir notkunarflokkum. Me\u00f0h\u00f6ndlun plast\u00fargangs.<\/p><\/div>\n<p>\u00c1 mynd 4.7 er eing\u00f6ngu s\u00fdnt \u00fea\u00f0 hlutfall \u00fargangs sem f\u00e6r vi\u00f0urkennda me\u00f0h\u00f6ndlun. Lj\u00f3st er a\u00f0 hluti \u00feess plasts sem er framleitt og nota\u00f0 h\u00e9r \u00e1 landi og annars sta\u00f0ar \u00ed Evr\u00f3pu f\u00fdkur \u00fat \u00ed ve\u00f0ur og vind og lendir \u00ed sj\u00f3num. Sama gildir um a\u00f0ra heimshluta. Af afrakstri hj\u00e1 <span class=\"tooltips \" style=\"\" title=\"&lt;span class=&quot;cf0&quot;&gt;Til er h\u00f3pur sem kallar sig Plokk \u00e1 \u00cdslandi. F\u00e9lagar \u00ed h\u00f3pnum, sem er m.a. me\u00f0 Facebooks\u00ed\u00f0u, fara um illa hirt sv\u00e6\u00f0i, \u00fer\u00edfa upp plast og anna\u00f0 rusl (langmest plast \u00fe\u00f3) og birta gjarnan myndir af afrekum s\u00ednum. \u00c1rlega er einnig haldinn vi\u00f0bur\u00f0ur (St\u00f3ri plokkdagurinn) \u00fear sem fj\u00f6ldi f\u00f3lks tekur \u00fe\u00e1tt \u00ed samstilltu plokk\u00e1taki.&lt;\/span&gt;\">plokkurum<\/span> landsins m\u00e1 sj\u00e1 a\u00f0 um umtalsvert magn er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. \u00cd okkar heimshluta eru ger\u00f0ar meiri kr\u00f6fur til framlei\u00f0enda, plastnotenda og \u00fargangsa\u00f0ila en v\u00ed\u00f0ast annars sta\u00f0ar og \u00fev\u00ed er \u00e1standi\u00f0 h\u00e9r betra en \u00ed sumum \u00f6\u00f0rum heimshlutum. V\u00ed\u00f0a \u00ed As\u00edu og Afr\u00edku er me\u00f0h\u00f6ndlun \u00fargangs t.d. mj\u00f6g b\u00e1gborin og \u00ed m\u00f6rgum l\u00f6ndum \u00ed \u00feessum heims\u00e1lfum eru \u00e1r og l\u00e6kir nota\u00f0ir til a\u00f0 losa sig vi\u00f0 \u00fargang. \u00c1 \u00feessum sl\u00f3\u00f0um er mengun af v\u00f6ldum plasts enn v\u00ed\u00f0t\u00e6kara og erfi\u00f0ari vi\u00f0fangs en \u00ed Evr\u00f3pu.<\/p>\n<div id=\"attachment_1835\" style=\"width: 1394px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/wp-content\/uploads\/Mynd4.7-Urgangur.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1835\" class=\"wp-image-1835 size-full\" src=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/wp-content\/uploads\/Mynd4.7-Urgangur.jpg\" alt=\"\" width=\"1384\" height=\"550\" srcset=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/wp-content\/uploads\/Mynd4.7-Urgangur.jpg 1384w, https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/wp-content\/uploads\/Mynd4.7-Urgangur-300x119.jpg 300w, https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/wp-content\/uploads\/Mynd4.7-Urgangur-768x305.jpg 768w, https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/wp-content\/uploads\/Mynd4.7-Urgangur-1024x407.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1384px) 100vw, 1384px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-1835\" class=\"wp-caption-text\">Mynd 4.8. \u00dargangur &#8211; \u00fear af st\u00f3r hluti plast &#8211; sem skola\u00f0 hefur \u00e1 str\u00f6nd (vinstra megin). \u00c1in Citarum \u00ed Jakarta \u00ed Ind\u00f3nes\u00edu er ein menga\u00f0asta \u00e1 \u00ed heimi (h\u00e6gra megin).<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c1 hverju \u00e1ri eru framleidd meira en 300 millj\u00f3n tonn af plasti \u00ed heiminum. \u00cd Evr\u00f3pu eru framleidd um 50 millj\u00f3n tonn af plasti \u00e1rlega og er st\u00e6rsti hluti plastframlei\u00f0slunnar alls konar umb\u00fa\u00f0ir (mynd 4.7). Um \u00fea\u00f0 bil \u00feri\u00f0jungur af <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/index.php\/2017\/09\/23\/4-3-plasturgangur\/\">Lesa meira&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1008,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-701","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-4-urgangur-plast"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/701","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=701"}],"version-history":[{"count":32,"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/701\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4023,"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/701\/revisions\/4023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1008"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=701"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=701"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/himinnoghaf.is\/mengunsjavar\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=701"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}